Het beleggingsjaar 2004 is amper een week oud als er een schokgolf over de beurs rolt. Energiegigant Shell meldt dat de bewezen voorraden van olie en gas in de grond jarenlang schromelijk zijn overdreven. De financiële wereld reageert ontzet. Het aandeel keldert op de beurs met liefst 8 procent.
9 januari 2004
Shell laat een bom vallen op de beurs: de bewezen oliereserves zijn een stuk lager dan gemeld. Shell - het archetype van een betrouwbaar weduwen- en wezenfonds - is de hoeksteen van menig portefeuille. Op de Amsterdamse beurs stort de beurswaarde binnen tien minuten na opening met 8 procent omlaag. Circa 12 miljard euro aan beurswaarde verdampt.
januari 2004
Nog voor het eind van de maand wordt de eerste rechtszaak tegen Shell aangekondigd. Het Amerikaanse advocatenkantoor Milberg Weiss Bershad Hynes & Lerach uit New York dient een claim in tegen Shell omdat het bedrijf willens en wetens boekhoudregels zou hebben overtreden door de bewezen reserves te hoog in te schatten.
Een dag later volgt de tweede ‘class action'. Het Amerikaanse advocatenkantoor Wechsler Harwood LLP dient een claim in bij de rechtbank New Jersey.
3 maart 2004
De eerste koppen rollen. Shell-topman Philip Wats, die het niet nodig vond om bij de persconferentie te zijn, waar tekst en uitleg werd geven over het reserveschandaal, vertrekt noodgedwongen. Ook Nederlands bestuurslid Walter van de Vijver, die verantwoordelijk is voor de oliereserves van het bedrijf wordt de laan uit gestuurd. Onderzoek van de Amerikaanse advocatenfirma Davis Polk & Wardwell wees uit dat de twee het reserveprobleem van Shell bewust voor de buitenwereld hadden verzwegen.
De nieuwe bestuursvoorzitter heet Jeroen van der Veer.
18 maart 2004
Shell verlaagt opnieuw de geschatte olie- en gasreserves. Tijdens de persconferentie wordt hevig op de berichten gereageerd. ‘Het was net een film', zegt Jeroen van der Veer later in een interview. ‘Journalisten roken bloed. Je had je antwoord nog niet uitgesproken of andere journalisten sprongen al op met vragen. De verontwaardiging was enorm. We kregen vragen op ons afgevuurd in de trant van: wanneer treedt het hele management af?'
april 2004
Shell schroeft voor de derde keer de reserves terug, zij het beperkt dit keer.
Financieel directeur Judy Boynton ruimt het veld.
mei 2004
De nieuwe topman Jeroen van der Veer meldt op 26 mei in een toespraak in Houston voor de 400 hoogste managers van Shell dat hij zich ‘geschokt, verbijsterd en beschaamd' voelt.
Om vervolgens duidelijk te maken dat het aan Shell zelf, aan de cultuur binnen het bedrijf te wijten is dat de onderneming zo in de problemen is geraakt. Hij pleit voor een rigoureuze cultuurverandering. Er moet meer nederigheid komen en minder arrogantie zijn. De belangen van het bedrijf moeten op de eerste plaats komen.
juni 2004
Tijdens de aandeelhoudersvergaderingen in Londen en Scheveningen komt opnieuw frustratie naar buiten. Aandeelhouders tonen zich bijzonder ontevreden over het tempo waarin het bedrijf orde op zaken stelt.
Tegen het eind van de maand wordt bekend dat de Amerikaanse justitie Shell niet meer strafrechtelijk zal ververvolgen.
24 augustus 2004
Shell krijgt van de Amerikaanse en Britse toezichthouders boetes van in totaal 120 miljoen dollar, vanwege het opgeven van te hoge oliereserves. De boete zal uiteindelijk aan gedupeerde aandeelhouders uitgekeerd worden.
28 oktober 2004
Revolutie bij Koninklijke Olie. In de nasleep van het schandaal rond de oliereserves besluit Shell zijn Nederlandse en Britse houdstermaatschappijen te fuseren tot een nieuw concern: Royal Dutch Shell. Met de nieuwe Angelsaksische bedrijfsstructuur komt Shell aandeelhouders tegemoet, die na de reservekwestie meer transparantie hadden geëist.
december 2004
Na alle commotie gaat het aandeel Shell het jaar uit met een miniem winstje, met dank aan de sterk gestegen olieprijs. Duidelijk is dat Shell hier door de vertrouwensbreuk niet van wist te profiteren, waar concurrenten wel flink scoorden.
juli 2005
Shell schikt in de Verenigde zaken een class action-rechtszaak die door een groep medewerkers was aangespannen. Met de schikking is 90 miljoen dollar gemoeid. Het is de eerste keer dat Shell een dergelijk groepsproces schikt. Bij de federale rechter van New Jersey loopt nog een class action-zaak.
april 2007
Shell treft een schikking met alle niet-Amerikaanse aandeelhouders. Beleggers in Europa ontvangen 352,6 miljoen dollar plus rente. Shell erkent geen schuld in de affaire, die leidde tot de forse koersval. De schikking is gesloten met meer dan 50 Europese institutionele beleggers, waaronder pensioenfondsen ABP en PPGM.
De VEB en Euroshareholders, waarin 29 Europese aandeelhoudersorganisaties zijn verenigd, hebben de onderhandelingen gevoerd. Beleggers ontvangen sowieso een ‘basisvergoeding' van circa 100 euro, ongeacht het aantal destijds gekochte aandelen.
29 mei 2009
Het Gerechtshof te Amsterdam verklaart de Non-V.S. Schikkingsovereenkomst verbindend. Dit betekent dat een bedrag van 352,6 miljoen dollar plus rente aan compensatie beschikbaar komt voor aandeelhouders buiten de Verenigde Staten.
November 2009
Start van indiening claims door gedupeerden. Beleggers die bekend zijn bij Shell of de VEB ontvangen in de loop van de maand het claimformulier thuis. Nog niet aangemeld? Vul dan hier uw gegevens in en download het claimformulier.
November 2009-november 2010: Indienen claims
Medio november 2011: Uitbetaling aan beleggers