TomTom zat de afgelopen weken in de hoek waar de klappen vallen. Maar de vierde kwartaalcijfers worden warm onthaald op de beurs. Toch blijft de toekomst van het businessmodel onzeker. Slim innoveren is het devies.
Onlangs berichtten Google en Nokia dat zij gratis navigatiesoftware ter beschikking willen stellen voor mobiele telefoons. Beleggers schrokken zich een hoedje. Het zal niet lang meer duren of iedere smartphone met GPS chip (of mobiele internetapplicatie) zou tevens kunnen fungeren als navigatieapparaat, zo was de gedachte.
Voor TomTom´s draagbare navigatiesystemen (pnd's), goed voor ruim 80 procent van de omzet, zou snel geen markt meer zijn.
Optimistische topman
Topman Harold Goddijn ziet echter beperkte impact op huidige omzetstromen voor haar navigatiekastjes, zo blijkt uit het kwartaalrapport. De vraag naar navigatieapplicaties zal groeien in alle markten en landen, en we zien nieuwe mogelijkheden voor allianties en verdienmodellen, aldus de topman.
Rapportage TomTom
Hier valt iets voor te zeggen. De digitale kaarten van TomTom hebben de naam stukken betrouwbaarder te zijn dan van de concurrentie. Bovendien zijn TomTom's kastjes gebruiksvriendelijker dan de toepassingen op de veelal kleinere mobieltjes en hebben ze een groter scherm.
Op het eerste gezicht spreken de cijfers voor het optimisme van Goddijn. TomTom verscheepte in het laatste kwartaal van dit jaar 5,1 miljoen draagbare systemen. Een record. Dit is 15 procent meer dan in het vierde kwartaal van vorig jaar en liefst 97 procent meer afgezet tegen het vorig kwartaal van dit jaar.
Verkoopprijs daalt
De prijs waartegen consumenten bereid zijn om de apparaten af te nemen ligt echter een stuk lager. De gemiddelde verkoopprijs van een pnd'tje was 79 euro, ofwel een 21 procent lager dan in het vierde kwartaal van vorig jaar.
Dit komt grotendeels doordat meer apparaten werden verkocht in de Verenigde Staten, waar de prijzen traditioneel lager liggen. Toch lijkt het een gegeven dat TomTom haar prijzen moet blijven laten dalen om consumenten over de streep te trekken.
Prijs onder druk
| Navigatiekastjes (PND's) | 2008 | | | | 2009 | | | |
| | kw 1 | kw 2 | kw 3 | kw 4 | kw 1 | kw 2 | kw 3 | kw 4 |
| Prijs (in euro's) | 117 | 131 | 136 | 100 | 99 | 112 | 99 | 79 |
| Aantal verkocht (x 1000) | 1997 | 3066 | 2526 | 4443 | 1419 | 2458 | 2581 | 5096 |
Nieuwe inkomstenbronnen Om de prijsdruk een halt toe te roepen zullen de producten van TomTom slimmer moeten zijn dan van de concurrentie. Goddijn begrijpt dit goed, en heeft het een en ander in de koker.
Zo zal de verkeersinformatie stukken geavanceerder worden. In de nabije toekomst zal een TomTommetje bijvoorbeeld, via signalen van mobiele telefoons, actuele file-informatie kunnen achterhalen, waardoor files worden omzeild.
Alles over TomTomOok gaat het bedrijf via de kastjes commerciële informatie aan autorijders doorspelen. Waar zit het dichtstbijzijnde restaurant? En welke parkeergarage heeft nog vrije plekken?
Elektrische auto'sOok wil TomTom zich weer meer gaan bezighouden met het inbouwen van navigatiekastjes. TomTom heeft met afgesloten contracten met fabrikanten Renault en Fiat een marktaandeel van 9 procent. Met de malaise in de auto-industrie zal het niet verbazen dat voorlopig de inkomsten hieruit geen vetpot zijn.
In de toekomst ziet Goddijn echter kansen, vooral op het vlak van elektrische auto's. De applicaties van TomTom zouden kunnen uitrekenen of de batterij van een auto vol genoeg zit om een oplaadpunt te bereiken.
iPhoneIn het kwartaalrapport staat trots dat 100.000 iPhone gebruikers navigatiesoftware van TomTom hebben gedownload. Ook kan je nu een TomTom carkit voor het speeltje van Apple kopen. Opvallend is dat TomTom niet specificeert wat hier aan verdient wordt.
Door moordende concurrentie kunnen iPhone-applicaties voor een habbekrats gedownload worden. Waar de deal met Apple in augustus vorig jaar nog uitzicht bood op kasstromen van tientallen miljoenen, kunnen we nu waarschijnlijk uitgaan van hooguit 10 miljoen euro.
Al met al moet TomTom blijven innoveren om de concurrentie voor te blijven. De losse kastjes zullen vroeg of laat uit het straatbeeld verdwijnen en vervangen worden door steeds geavanceerdere telefoons. TomTom kan alleen door slimme softwaretoepassingen de concurrentie de baas blijven.
Financieringszorgen voorbijDe zorgen over de zwakke balans lijken inmiddels achter ons gelaten. De nettoschuldpositie - rentedragende schulden minus cashgelden - bedroeg eind 2009 nog geen 450 miljoen euro (vorig kwartaal 599 miljoen euro).
Begin 2009 bedroeg deze nog ruim een miljard euro. Helaas kon de massieve schuldpositie niet alleen worden afgebouwd door aflossing uit de operationele kasstroom en efficiënt nettowerkkapitaalbeheer. Daar was ook een sterk verwaterende claim emissie in juli van ruim 400 miljoen euro voor nodig.