Overtollig kasgeld is een luxe. Bedrijven die dit geld gebruiken voor de inkoop van eigen aandelen worden in eerste instantie vaak bejubeld. Vaak onterecht.
Uitgeven, teruggeven of inkopen. Dat zijn de drie mogelijkheden voor bedrijven met een flinke kaspositie. Als er geen geschikte overnameprooi of interessante investeringsmogelijkheid te vinden is (uitgeven).
En als het dividend al hoog genoeg is (terug geven), dan rest de derde optie. Eigen aandelen inkopen.
Veel beursfondsen met uitpuilende kassen proberen op deze wat fantasieloze manier de koers van hun aandeel te stutten. Vergeefse moeite, zo blijkt uit Amerikaans onderzoek.
Op de langere termijn is er nauwelijks een relatie tussen de inkoop van eigen aandelen en de koers. Grote inkoopjongens als Microsoft en General Electric hebben sinds de aankondiging van de inkoopprogramma's koersmatig de beursindex niet bij kunnen houden.
Texas Instruments en IBM zijn voorbeelden van Amerikaanse bedrijven die eigen aandelen hebben ingekocht en wel een outperformance hebben laten zien.
Slechte timing
Inkoop van eigen aandelen heeft de afgelopen decennia een vlucht genomen, vooral in de Verenigde Staten. Daarvoor werd overtollig kasgeld door Amerikaanse bedrijven vooral als dividend uitgekeerd. Tegenwoordig vindt 50 tot 60 procent van het kasgeld dat naar de aandeelhouder terugvloeit plaats via aandeleninkoop.
Bedrijven blijken ook over een slechte timing te beschikken wat betreft de inkoop van hun eigen aandeel. Vaak gebeurt dit in bedrijfseconomisch goede tijden. Dan is er veel cash in huis, maar de beurskoers staat ook hoog. Op termijn blijkt het eigen aandeel dan niet altijd een goede investering.
Onderzoeksbureau Biryini stelt vast dat Amerikaanse bedrijven in 2007 voor een recordbedrag van 863 miljard dollar aan eigen aandelen hebben ingekocht. Inderdaad, vlak voor het uitbreken van de kredietcrisis.
| NEDERLANDSE INKOPERS |
KPN kocht afgelopen jaar voor 1 miljard euro aandelen in
Delta Lloyd haalde in de zomer ruim 1,5 miljoen aandelen uit de markt, bestemd voor beloning van het management.
Ahold kondigde in maart 2010 aan voor 1 miljard euro eigen aandelen in te kopen "als overnames zouden uitblijven." Dat bleek inderdaad het geval.
DSM beloofde hetzelfde in december. Een week later pleegde het concern een grote overname.
Binck Bank startte op het hoogtepunt van de kredietcrisis een inkoopprogramma om de koers van het aandeel te stutten.
De internetbroker is hier eind 2009 mee gestopt, om de eigen kapitaalpositie op te vijzelen.
In het najaar van 2009 ging handelshuis Van der Moolen failliet. Een jaar eerder had het bedrijf nog voor 30 miljoen aan eigen aandelen ingekocht.
Dat had achteraf "een te zware impact gehad op de kaspositie", zo erkende Van der Moolen.
Deze maand kondigden ASML en Intel aan weer fors eigen aandelen in te gaan slaan. Analisten denken juist dat de chipmarkt een piekniveau heeft bereikt. |
Toen de beurs in 2009 op een dieptepunt stond zakten de aandeleninkopen terug tot een bedrag van 125 miljard dollar.
Bedrijven bleven op hun kasgeld zitten, mede ingegeven door het krappe uitleenbeleid van banken. Over 2010 hebben Amerikaanse bedrijven voor 373 miljard aandeleninkopen aangekondigd.
Buffett vindt het niksOok topbelegger Warren Buffet is niet geen fan van aandeleninkoop. "Bedrijven zouden uitsluitend tot inkoop eigen aandelen moeten overgaan indien de beurskoers lager noteert dan de conservatief berekende intrinsieke waarde en er geen betere investeringsalternatieven voor handen zijn", aldus Buffet.
Volgens de consultants van McKinsey zijn er nauwelijks bedrijven te vinden die erin slagen systematisch hun eigen aandeel in te kopen tegen een prijs onder de werkelijke waarde.
En lukt dat wel dan nog zijn niet alle aandeelhouders daarbij gebaat. Op de keper beschouwd is het een verschuiving van welvaart van de aandeelhouders die hun stukken blijkbaar te goedkoop van de hand hebben gedaan en de blijvende aandeelhouders.
Wel of niet waardeverhogend?
Door eigen aandelen in te kopen en deze ook daadwerkelijk in te trekken wordt de winst over minder aandelen verdeeld en stijgt dus de winst per aandeel. Bij een bepaalde koers-winstverhouding zou de beurskoers dan omhoog moeten.
Aan de andere kant kunnen schulden zwaarder gaan wegen. Het eigen vermogen neemt immers af.
Dat betekent dat de winst meer zal gaan fluctueren en aandeelhouders een hogere risicovergoeding zullen gaan vragen. Dat komt dan weer tot uiting in een lagere beurskoers.
Misschien is het zo dat aandeelhouders de hogere hefboom in de financieringsverhoudingen juist waarderen omdat zij verwachten dat hierdoor de winst sneller zal stijgen. Daarentegen kunnen aandeelhouders de inkoop negatief interpreteren door te denken dat de onderneming voorlopig geen groeiplannen heeft.
Voor beleggers blijft het opletten welk signaal een bedrijf geeft met inkoop van eigen aandelen. In de markt wordt het vaak gezien als een gebrek aan daad- of verbeeldingskracht. Maar dat is nog altijd beter dan een geldverslindende, overbodige overname.