Meer dan ooit gaan deze verkiezingen over de economie. Uit meer dan duizend pagina's aan plannen van de politieke partijen filterde de VEB de punten die beleggers het meest raken. Bespaar tijd met onderstaand overzicht.
De VEB heeft de verkiezingsprogramma’s van elf politieke partijen met elkaar vergeleken op zeven punten: de werking van de financiële markten, beloningen van bestuurders, rechten van aandeelhouders, wijzigingen van het toezicht, corporate governance, het herstructureren van banken en veranderende fiscaliteit. In onderstaand overzicht zijn de bevindingen kort samengevat. Lees meer
De verschillende onderdelen, een overzicht:
Werking financiële markten
Beloning van bestuurders (bonus)
Rechten van aandeelhouders
Wijzigingen in toezicht
Corporate governance
Herstructurering banken
Veranderende Fiscaliteit
Werking financiële markten:
 | “Beperken van vrij verkeer van kapitaal door nieuwe belasting op internationale financiële transacties”. |
 | “De overheid moet een strenge marktmeester zijn. Nederland spant zich in voor een krachtig Europees en mondiaal toezicht op de financiële markten. De markt voor financiële derivaten moet transparanter worden. Binnen de EU en IMF pleit Nederland voor een heffing op internationale financiële transacties”. |
| "Betere regulering internationale financiële markten. Vestigingsklimaat voor financiële instellingen ondergeschikt aan risico’s Nederlandse belastingbetaler”. |
 | “Reguleren van markten is een kerntaak van de overheid. Goed functionerende markten zijn nog altijd de belangrijkste randvoorwaarden vormen voor een vitale, toekomstbestendige economie”. |
 | “Nederlandse regels moeten binnen de internationale context worden opgesteld, geen additionele Nederlandse wetgeving. Streven naar systeemtoezicht dat zowel op nationaal, als Europees en mondiaal niveau wordt vormgegeven. Waken voor een overvloed en stapeling van regelgeving in reactie op de kredietcrisis”. |
 | "Voorstander van een vrije markt die efficiënt kan werken. Overheid moet een strenge marktmeester zijn, ook Europees”. |
| |
 | “De overheid is er niet voor om alle bedrijven door de crisis heen te helpen. Voor behoud van gezonde bedrijvigheid en ondernemerschap zullen tijdens een crisis de minst veerkrachtige bedrijven afvallen.
De overheid heeft wel een taak als het gaat om het faciliteren van een gezonde bedrijfsvoering, met oog voor belemmeringen en voor de toekomst. Dat betekent dat de overheid wel een rol kan spelen als veerkrachtige bedrijven tijdelijk in de problemen komen”.
|
 | |
 | “Nederland moet bevorderen dat een kleine belasting op internationale valutatransacties komt”. |
 | “Terugtredende overheid”. |
| | < Terug naar overzicht |
Beloning van bestuurders (bonus):
| “Koppeling tussen de hoogste en laagste inkomens alle werknemers binnen CAO-afspraken. Banken die staatssteun ontvangen, mogen geen bonussen betalen. Geen bonussen bij de overheid en bij overheidsbedrijven. Bij andere bedrijven worden bonussen de komende vier jaar beperkt en daarna afgeschaft”.
|
| “Beloning bestuurders afmeten aan prestaties lange termijn. Alle belangen van de vennootschap betrekken bij vaststellen beloning”. |
| “Einde aan extreme bonuscultuur bij financiële instellingen. De code banken wordt strikt gehandhaafd. Als banken zich er niet aan houden, met name voor wat het bonusbeleid betreft, komt er een speciale wet”.
|
| “Goede prestatie moet worden beloond. Bij variabele beloning moet duidelijk zijn aan welke prestatie de beloning gekoppeld is, liefst bezien op de lange termijn. Algemeen principe: de beloning (bonus) is verbonden aan het risico dat de ontvanger loopt. De bonus is dus geen automatisme en moet een werkelijke afspiegeling van het risico zijn. Bij falen is er geen bonus”. |
| “De Raad van Commissarissen moet ervoor zorgen dat geen verkeerde prikkels uitgaan van het beloningsbeleid en dat er niet wordt aangezet tot het nemen van excessieve risico’s”.
Wanneer een bonus blijkt te zijn betaald op grond van onjuiste financiële informatie, moet dat bedrag worden terugbetaald aan het bedrijf. Daartoe wordt een regeling in de wet opgenomen (Claw Back). Het verantwoorde beloningsbeleid speelt ook in de bankensector. De Code Banken biedt goede aanknopingspunten voor een verantwoord beleid.
Het terugwinnen van vertrouwen is niet alleen gebaat bij een strikte naleving van deze code, maar ook bij een sober beloningsbeleid op alle niveaus. Bij eventueel toekomstige overheidssteun aan (financiële) bedrijven past geen uitbetaling van bonussen”.
|
| “Geen hoge beloningen in de financiële sector die niet zijn gebaseerd op goede prestaties. Beloningen waar een verkeerde werking van uitgaat - zoals het nemen van onverantwoord grote risico’s - moeten worden beperkt. Hoge inkomens in de publieke sector mogen nooit hoger zijn dan vergelijkbare functies in de marktsector”. |
| “Prikkels die leiden tot korte termijn winstbejag moeten in evenwicht worden getrokken met prikkels die loyaliteit en verantwoord ondernemerschap belonen. Beperken topsalarissen en het verduurzamen van prestatiebeloningen.
De variabele beloning van bankbestuurders voor minimaal 50 procent gekoppeld aan niet financiële doelstellingen, en mag de totale variabele beloning niet meer dan één jaarsalaris bedragen. Beloning van de commissarissen onder de mediaan van het bedrijfsgemiddelde en daardoor trendvolgend binnen het bedrijf, in plaats van trendzettend.
Bedrijven moeten transparant zijn over hun beloningsgebouw en hierover jaarlijks verslag doen in hun financieel jaarverslag”. |
| “Bonussen die aanzetten tot risicovol beleggen en investeren, moeten zoveel mogelijk worden ingedamd”.
|
| “Stringent beloningsbeleid voor de (semi) publieke sector, staatsondernemingen en financiële instellingen met staatssteun. Voor hen geldt de Balkenendenorm als maximumsalaris en de bonuscultuur moet verdwijnen”. |
| | “De door de overheid verleende garanties aan banken gaan gepaard met een stevige verduurzamingseis, zowel qua belonings- als investeringsbeleid”. |
| | “Excessieve bonussen moeten aan banden worden gelegd. Vooral bij de banken”. |
| | < Terug naar overzicht |
Rechten van aandeelhouders:
| “Beperking macht van de aandeelhouder. Uitbreiding civielrechtelijke aansprakelijkheid bestuurders. Strafrechtelijke sanctie op financieel wanbeleid door bestuurders”. |
| “Pensioenfondsen worden gestimuleerd om de toevertrouwde gelden maatschappelijk verantwoord te beleggen. Prestaties van bedrijven niet louter afmeten aan winst op korte termijn. De lange termijn moet leidend worden”. |
| “Beschermingsconstructies dienen hersteld te worden. Aandeelhouders moeten niet eenzijdig gefixeerd zijn op korte termijn maar juist op de lange termijn. Consumenten en beleggers moeten niet slechts oog hebben voor nog hogere rendementen”. |
| ”Aandeelhouders moeten eigen belang afwegen tegen andere belangen verbonden aan de onderneming en daarbij de lange termijn laten prevaleren”. |
| | “Voorstander van extra faciliteiten voor ondernemerschap gericht op continuïteit, langetermijnwaardecreatie en duurzaamheid. Invoering van loyaliteitsdividend. |
| “Het moet voor (buitenlandse) investeerders aantrekkelijker worden te investeren in Nederland”. |
| “Lange termijn aandeelhouderschap moet worden beloond. De scheve verhoudingen tussen korte termijn belangen van ‘aandeelhouders’, zoals hedgefondsen, en lange termijn belangen van ‘belanghebbenden’ moet worden rechtgetrokken. Institutionele beleggers moeten meer investeren in de nationale economie. De overheid stimuleert dit en dwingt het zo nodig af”. |
| “De economische crisis is mede veroorzaakt door te risicovolle investeringen. Beleggers moeten hun verantwoordelijkheid nemen”. |
| | |
| | |
| “Bestuurders van grote beursgenoteerde bedrijven aansprakelijk voor grove fouten waardoor de aandeelhouderswaarde in korte tijd verdampt”. |
| | < Terug naar overzicht |
Wijzigingen in toezicht:
| “Nieuwe financiële producten worden voortaan vooraf gecontroleerd door de AFM. Nieuwe nationaliseringwet financiële instellingen”.
|
| “Nieuwe financiële producten worden vooraf getoetst op begrijpelijkheid en risico’s door toezichthouders. Toezichthouders moeten speculatie aan banden leggen”. |
| “Toezichthouders krijgen meer mogelijkheden voor preventie en sanctionering. Meer internationale samenwerking toezichthouders. Nieuwe nationalisatiewet om onder uitzonderlijke omstandigheden banken te nationaliseren, bijvoorbeeld als de rekening voor de belastingbetaler te hoog dreigt op te lopen”.
|
| | “Om het vertrouwen in de financiële sector te herstellen, is striktere regulering van deze sector noodzakelijk. Toezichthouders moeten betere inschatting van risico’s afdwingen en niet-transparante onderlinge afhankelijkheden aan het licht brengen”. |
| “Nederland moet aandringen op sterker Europees toezicht. Dit betreft vooral een betere samenwerking tussen de lokale toezichthouders voor de grensoverschrijdende financiële instellingen.
Verplichte informatie-uitwisseling tussen toezichthouders, met name in de Europese toezichtcolleges, moeten worden verbeterd. Europees toezicht op kredietbeoordelaars. Financiële producten moeten een duidelijk doel hebben en erop gericht zijn toegevoegde waarde te creëren. Consumenten moeten door goede voorlichting in staat worden gesteld om weloverwogen financiële beslissingen te nemen.
|
| “Een Europese onafhankelijke financiële toezichthouder ziet toe op het grensoverschrijdende financiële verkeer. Strenger Europees financieel toezicht”.
|
| | “Het toezicht op de zorgplicht, waaraan financiële instellingen zich moeten houden, wordt verscherpt. Boetes die in het kader van de uitoefening van financieel toezicht kunnen worden opgelegd, worden flink verhoogd. Bij het toezicht op banken dient Europese afstemming tussen de verschillende nationale toezichthouders plaats te vinden”.
|
| | “Beter toezicht op de financiële sector. De opbrengst van de bankbelasting wordt gebruikt als buffer om toekomstige problemen in de financiële sector het hoofd te bieden". |
| |
| | “Financiële instellingen die risicovolle producten gebruiken of aanbieden moeten duidelijk herkenbaar worden en onder streng toezicht gebracht worden van de AFM”. |
| | |
| | < Terug naar overzicht |
Corporate governance:
| “Met minder macht voor aandeelhouders en meer macht voor werknemers. Werknemers van grote ondernemingen kunnen vierjaarlijks de helft van de leden van de Raad van Commissarissen kiezen”. |
| “Bindende code voor maatschappelijk verantwoord bankieren, om te beginnen voor banken die een beroep doen op overheidssteun”. |
| “Bestuurders van ondernemingen moeten activistische aandeelhouders durven en kunnen trotseren. Meer aandacht voor lange termijn belangen van alle stakeholders van ondernemingen. Minder richten op de korte termijn belangen van de aandeelhouders en management”. |
| | “Herwaardering van de rol van andere belanghebbenden ten opzichte van aandeelhouders. Beter toezicht op ondernemingsniveau door Raad van Commissarissen”. |
| “Voorstander van zelfregulering. De Code Frijns is een verdere verbetering ten opzichte van de voorheen geldende Code Tabaksblat. Stakeholdersmodel moet leidend zijn. Uitgangspunt bij Nederlandse ondernemingen is het Rijnlandse model met waardenoriëntatie en een langetermijnfocus. Voorstander van een verdere versterking van de rol van de Raad van Commissarissen.
De Raad van Commissarissen dient over de uitoefening van zijn taken verslag te doen en zo nodig verantwoording af te leggen. Bij benoeming van een commissaris moet worden nagegaan of de betreffende kandidaat voldoende tijd en deskundigheid heeft om geschikt te zijn voor de vacature. Voorstander van brede diversiteit aan de top van het bedrijfsleven, zowel in uitvoerende als in toezichthoudende functies. Verantwoordelijkheid van ondernemingen voor duidelijke doelstellingen afleggen van verantwoording”. |
| | “Iedere belanghebbende bij de onderneming draagt zijn eigen verantwoordelijkheid”. |
| “Voorstander zelfregulering door Corporate Governance Code. Tegelijkertijd moet de overheid randvoorwaarden scheppen waarbinnen ondernemingen opereren. Van commissarissen in het bedrijfsleven wordt meer betrokkenheid verwacht. Van commissarissen in de financiële sector mag ten aanzien van hun expertise meer worden verwacht.
De overheid blijft kwaliteitsbevordering, emancipatie en diversificatie van Raden van Bestuur en Raden van Commissarissen stimuleren. Teneinde de betrokkenheid van bestuurders en commissarissen bij de onderneming of instelling te vergroten hebben bestuurders altijd een binding met het bedrijf of de instelling”. |
| |
| |
| | |
| |
| | < Terug naar overzicht |
Herstructurering banken:
| "Onderscheid in Europa tussen spaarbanken en zakenbanken. Nederlandse banken moeten intern risicovolle en minder risicovolle activiteiten scheiden. De reserve-eisen voor banken worden verscherpt".
|
| "Scheiding tussen consumentenbanken en handelsbanken, liefst op Europees niveau. Invoering beroepseed bankiers". |
| "Nederland steunt internationale initiatieven voor het scheiden van meer en minder risicovolle bankactiviteiten. Invoeren moderner faillissementsrecht voor banken". |
| | "Een sterk bankwezen kan niet zonder een sterke overheid en sterke toezichthouders. Een zorgvuldige ‘governance’ van financiële instellingen is noodzakelijk". |
| | "Het risicomanagement binnen financiële instellingen moet worden aangescherpt en gemoderniseerd. De Code Banken is een goed begin bij het in de toekomst voorkomen van problemen ten gevolge van onvoldoende governance. Financiële sector moet zich realiseren dat het van groot belang is door aanscherping van normen en focus op de kernactiviteiten het vertrouwen van de markt te herwinnen". |
| |
| | "Invoering van bankeneed. Banken dienen zich te kenmerken door strikte risicoafwegingen en goede interne controlemechanismen, waarbij geen sprake is van exorbitante bonussen". |
| | |
| |
| | "Bankiers die zich schuldig maken aan de verkoop van onverantwoorde financiële producten worden persoonlijk aansprakelijk voor de toegebrachte schade. Totale heroriëntatie van de financiële dienstverlening". |
| | "Geen grote banken meer maar kleinere internationaal opererende banken. Splitsing tussen Investerings- of Zakenbank en Spaarbank. Het fenomeen systeembank moet verdwijnen. Onvermogende banken en financiële instellingen worden voortaan gewoon opgeheven.
Onderscheid tussen banken die louter aan traditionele financiële dienstverlening doen (sparen, lenen en betalen) en financiële instellingen die andere producten aanbieden". |
| | < Terug naar overzicht |
Veranderende Fiscaliteit:
| "Invoeren bankenheffing. Beperken fiscale mogelijkheden voor internationale ondernemingen. Invoering vermogens- en een vermogenswinstbelasting. Het hoogste tarief in de inkomstenbelasting wordt verhoogd van 52 naar 55 procent. Invoering nieuw toptarief van 65 procent vanaf een belastbaar inkomen van 150.000 euro". |
| "Grote banken gaan een toeslag op de vennootschapsbelasting betalen, waarvan de hoogte afhankelijk is van de risico’s die zij nemen. Invoering toptarief van 60 procent voor inkomens boven de 150.000 euro. Einde aan de bevoordeling van vreemd vermogen boven eigen vermogen in de vennootschapsbelasting". |
| "Nederland voert een bankbelasting in, liefst in internationaal verband. Beperken fiscale mogelijkheden voor internationale ondernemingen. Einde maken aan fiscale concurrentie tussen EU-landen en G20-landen". |
| | "Invoering van een Europese gemeenschappelijke grondslag voor de vennootschapsbelasting". |
| | "Het invoeren van een vermogensaftrek in de vennootschapsbelasting stimuleert investeringen met eigen kapitaal. De fiscale behandeling van eigen en vreemd vermogen wordt zo meer in evenwicht gebracht". |
| "Het moet voor buitenlandse bedrijven aantrekkelijker worden om zich hier te vestigen. Renteaftrek bij overnames door buitenlandse bedrijven beperken en gelijktijdig vennootschapsbelasting verlagen. Goede prestaties worden beloond en niet extreem nivellerend belast". |
| | "Invoering bankenheffing, op z’n minst Europees, maar bij voorkeur mondiaal. Beperking renteconstructies binnen de vennootschapsbelasting, waarbij onder meer hedgefondsen speciale BV’s oprichten om schulden in onder te brengen en zodoende belasting ontduiken. Geen aanpassing box 3". |
| | "Risicovolle beleggingen van banken worden afgeremd door een bankbelasting die hoger wordt naarmate het risico toeneemt. Verlaging vennootschapsbelasting". |
| | "Invoeren bankenheffing waarbij ongedekte schulden worden belast tegen een vast tarief van 0,15 procent".
|
| "Groene spaar- en beleggingsregelingen worden gestimuleerd en uitgebreid met alle vormen van duurzame ontwikkeling". |
| | "Verlaging van de Vermogens-rendementsheffing naar 25%. De invoering van een vlaktaks van 25% in Box 1. Afschaffing van de Vennootschapsbelasting". |
| | < Terug naar overzicht |
Nederland kent (nog) geen Partij voor de Beleggers (PvdB). De VEB spreekt zich dan ook niet uit voor een van de bestaande partijen. Voor aandeelhouders en andere beleggers is het echter wel nuttig te weten welke visie de verschillende politieke partijen hebben op voor beleggers belangrijke thema’s. De VEB heeft de verkiezingsprogramma’s van 11 politieke partijen met elkaar vergeleken op zeven punten: de werking van de financiële markten, beloningen van bestuurders, rechten van aandeelhouders, wijzigingen van het toezicht, corporate governance, het herstructureren van banken en veranderende fiscaliteit. In bijgaand schema zijn de bevindingen kort samengevat.
Deze thema’s zijn gekozen omdat de keuzes die politieke partijen wat betreft deze onderwerpen maken direct invloed hebben op de positie van beleggers. Die invloed kan zich op verschillende manieren manifesteren, zoals bij de zeggenschap van aandeelhouders, de vrijheid om internationaal te beleggen en stringenter toezicht. Nederland kent (nog) geen Partij voor de Beleggers (PvdB). De VEB spreekt zich dan ook niet uit voor een van de bestaande partijen. Voor aandeelhouders en andere beleggers is het echter wel nuttig te weten welke visie de verschillende politieke partijen hebben op voor beleggers belangrijke thema’s. De VEB heeft de verkiezingsprogramma’s van 11 politieke partijen met elkaar vergeleken op zeven punten: de werking van de fi nanciële markten, beloningen van bestuurders, rechten van aandeelhouders, wijzigingen van het toezicht, corporate governance, het herstructureren van banken en veranderende fiscaliteit. In bijgaand schema zijn de bevindingen kort samengevat.
Deze thema’s zijn gekozen omdat de keuzes die politieke partijen wat betreft deze onderwerpen maken direct invloed hebben op de positie van beleggers. Die invloed kan zich op verschillende manieren manifesteren, zoals bij de zeggenschap van aandeelhouders, de vrijheid om internationaal te beleggen en stringenter toezicht.
Meer toezicht
Bijna alle partijen spreken zich uit voor meer toezicht op de fi nanciële markten of onderdelen daarvan. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen toezicht op transacties, het aanbieden van producten en de stabiliteit van het fi nanciële systeem. SP, GroenLinks, PvdA, D66, CDA en ChristenUnie willen dat toezichthouders nieuwe fi nanciële producten voortaan vooraf toetsen op begrijpelijkheid en risico’s voor de financiële consument.
VVD, CDA, ChristenUnie en PvdA hameren op internationale samenwerking van nationale toezichthouders. De VVD gaat verder en wil dat er een onafhankelijke Europese fi nanciële toezichthouder komt die gaat waken over het grensoverschrijdende fi nanciële systeem. Het CDA wil Europees toezicht op kredietbeoordelaars en stringent systeemtoezicht. De linkse partijen bepleiten de invoering van een belastingheffi ng op internationale fi nanciële transacties (de zogenoemde Tobin-tax). SP en PvdA vinden elkaar in het voorstel voor een nieuwe wet voor nationalisering van fi nanciële instellingen.
Herstructurering banken
Meerdere partijen pleiten voor een onderscheid tussen verschillende soorten banken. SP en GroenLinks zijn voor een onderscheid tussen banken die louter aan traditionele fi nanciële dienstverlening doen (sparen, lenen en betalen), en financiële instellingen die andere producten en diensten aanbieden (de zakenbanken). PvdA, CDA en ChristenUnie zien meer in het scheiden van zeer risicovolle en minder risicovolle bankactiviteiten.
Bijna alle partijen willen banken meer belasting laten betalen. D66, GroenLinks en SGP willen een bankenheffi ng in de vorm van een toeslag op de vennootschapsbelasting, waarbij laatstgenoemde twee partijen de hoogte van de belasting afhankelijk maken van de risico’s die banken nemen. Als het aan de PVV ligt wordt een bankenheffing ingevoerd waarbij ongedekte schulden worden belast tegen een vast tarief van 0,15 procent. SP, PvdA en ChristenUnie opperen wel een bankenbelasting, maar geven niet aan in welke vorm zij die zouden willen invoeren. Het CDA wil aanpassing van de vennootschapsbelasting, de VVD is categorisch tegen het invoeren van meer belastingen.
Beloning aan banden
Alle partijen spreken zich uit voor het beperken van de topbeloningen in de (semi) publieke en private sector. De SP gaat het verst bij het beperken van bonussen: binnen vier jaar moeten de bonussen in Nederland zijn afgeschaft. Per direct mogen er geen bonussen meer worden uitgekeerd binnen de overheid en overheidsbedrijven en bij fi nanciële instellingen die overheidssteun hebben ontvangen. Het CDA zit wat het laatste punt betreft met de SP op één lijn. SGP en PVV volgen op de voet, zij willen een eind aan de ongebreidelde bonuscultuur. Volgens GroenLinks, D66 en CDA moet beloning worden afgemeten aan prestaties op lange termijn. Onderling verschillen deze drie partijen over de invulling van criteria, vormen en hoogte van beloningen.
ChristenUnie, D66 en VVD vinden dat goede prestaties mogen worden beloond. D66 geeft zelfs een algemeen principe: “de beloning (bonus) is verbonden aan het risico dat de ontvanger loopt. De bonus is dus geen automatisme en moet een werkelijke afspiegeling van het risico zijn. Bij falen is er geen bonus.” CDA en PvdA hebben de invoering van een ‘claw back’ van onterecht gegeven bonussen expliciet in hun verkiezingsprogramma opgenomen. De ChristenUnie eist vergaande transparantie over het beloningsbeleid binnen de hele onderneming, en niet alleen over beloningen voor bestuurders.
Aandeelhouderstrouw
CDA en ChristenUnie pleiten voor het invoeren van loyaliteitsdividend of iets wat daarop lijkt. GroenLinks, PvdA en D66 vinden dat aandeelhouders hun eigen belang moeten afwegen tegen andere belangen verbonden aan de onderneming en daarbij de prestaties op lange termijn moeten laten prevaleren. ChristenUnie vindt dat institutionele beleggers meer moeten investeren in de nationale economie. De VVD wil Nederland aantrekkelijker maken voor buitenlandse investeerders.
<Terug naar overzicht>