Nederlandse bedrijven in de consumentensector blijken de crisis vrijwel allemaal met verve te doorstaan. De derdekwartaalcijfers bieden bovendien een sprankje hoop op betere tijden. Een analyse.
De flinke klap die de consument de afgelopen tijd kreeg als gevolg van de crisis, heeft zijn uitwerking op de Nederlandse bedrijven in de consumentensector niet gemist. Maar de omzetontwikkelingen in het derde kwartaal van dit jaar duiden alweer op het passeren van de bodem.
Op basis van de cijfers kan worden geconcludeerd dat de bestedingen van de consument de afgelopen drie maanden weer wat aantrokken.
Tijdig gestart met snijden in kosten
Intussen lijken de ondernemingen steeds beter te zijn ingesteld op lagere omzetten. De meeste bedrijven zijn tijdig gestart met het snijden in de kosten. Doorgevoerde kostenbesparingen zorgden ervoor dat de winstgevendheid over het algemeen verbeterde. Zover werd duidelijk in het derde kwartaal.
De bedrijven die succesvol zijn geweest met kostenbesparingen kunnen bij aantrekkende volumes en omzetten een sterk winstherstel laten zien.
Gevaar
Er ligt echter wel een aantal gevaren op de loer. Een herstel in de consumentenbestedingen is nog zeer fragiel. Een oplopende werkloosheid kan roet in het eten gooien.
Bedrijven kunnen op korte termijn profiteren van kostenbesparingen, maar uiteindelijk mogen die niet ten koste gaan van toekomstige groei. Beleggers doen er daarom goed aan in de gaten te houden of er naast aandacht voor huidige winstgevendheid ook oog is voor de toekomst. Dat kan bijvoorbeeld blijken uit investeringen in marketing, innovatie, nieuwe markten of overnames.
BEDRIJFSOVERZICHT
Omzet en nettowinst in derde kwartaal en over eerste negen maanden van 2009
| FONDS | Q3 2009 | Q3 2009 | t/m Q3 2009 | t/m Q3 2009 |
| | Omzet | Nettowinst | Omzet |
| Beter Bed | 2,2% | 34,5% | -2,1% | -19,7% |
| Hunter Douglas | -18,9% | 10,6% | -25,1% | -42,9% |
| Macintosh | -6,3% | - | -3,2% | - |
| Philips | -11,3% | 203,4% | -15,1% | -84,9% |
| CSM | -0,8% | 95,1% | 1,7% | 30,8% |
| Heineken | -3,9% | - | 5,4% | - |
| Unilever | -2,2% | -34,7% | -0,7% | -32,8% |
| Wessanen | -4,5% | -270,3% | -2,6% | -515,4% |
Niet elke onderneming wordt even hard geraakt door de crisis. De aankoop van een nieuwe televisie wordt uitgesteld, maar eten blijven we allemaal.
De bedrijven die het gevoeligst zijn voor een achteruitgang in economische activiteit zijn producenten en in mindere mate verkopers van duurzame consumptiegoederen.
Zo boekten Hunter Douglas en Philips over de eerste negen maanden van dit jaar forse omzetdalingen van 25, respectievelijk 15 procent.
Hunter Douglas meldt in het persbericht bij de derdekwartaalcijfers dat de consumentenvraag in de belangrijkste markten zwak blijft. De omzet daalde daardoor met 19 procent. Een forse daling, maar wel minder sterk dan over de volledige negen maanden van dit jaar. Ook de volumeontwikkeling verbeterde in de afgelopen drie maanden.
Toch blijft Hunter Douglas zijn activiteiten aanpassen aan de aanhoudend moeilijke economische condities. Dit houdt in dat het kosten blijft besparen tot de Amerikaanse huizenmarkt zich stabiliseert en consumenten weer meer geld gaan uitgeven aan hun huis.
Ook Philips boekte een lagere omzet, maar de omzetdaling lijkt in het derde kwartaal te zijn afgeremd. Bovendien sorteren doorgevoerde crisismaatregelen in hoog tempo effect.
Goed aangepast
De retailers van duurzame consumptiegoederen, Beter Bed en Macintosh, hebben zich goed aangepast aan de neergaande conjunctuur.
Beter Bed realiseerde een gemiddelde kostenbesparing per winkel van 5 procent. Daarnaast werd na drie kwartalen van omzetverlies nu weer een omzetstijging genoteerd. Hoewel de omzet van de vergelijkbare winkels nog wel daalde. Deze daling was echter met 3,1 procent minder groot dan in voorgaande kwartalen.
Beter Bed blijft winkels openen en onrendabele vestigingen sluiten. Daarmee houdt de onderneming een goed oog op zowel de winstgevendheid als toekomstige groei.
Macintosh kampte wel met een omzetdaling in het derde kwartaal, maar dat kwam vooral door de slechte maanden juli en augustus. September stemde juist weer licht optimistisch.
Hoewel Macintosh alleen omzetcijfers publiceerde viel in het persbericht te lezen: "Ondanks een hoger bedrijfsresultaat in september en lagere kwartaalkosten kon het effect van de lagere omzet op de brutomarge in juli en augustus niet worden gecompenseerd. Hierdoor kwam het bedrijfsresultaat in het derde kwartaal per saldo lager uit dan in 2008."
Een zwak sentiment was mede de oorzaak van de matige prestaties in de zomermaanden. Maar september biedt hoop voor de omzet- en margeontwikkeling en de eerste weken van september verliepen bovendien in lijn met vorig jaar. De bodem lijkt ook hier gepasseerd en door kostenbesparingen kan de winstgevendheid gewaarborgd worden. Een verder omzetherstel zal waarschijnlijk zelfs leiden tot een snelle winststijging.
Voedselproducenten stabieler
Producten van voedingsmiddelen bieden beleggers een veilige haven in economisch gure tijden. De omzetten zouden redelijk stabiel moeten blijven, omdat mensen blijven eten. Opvallend is echter dat juist deze sector in het derde kwartaal een verslechtering van de omzetontwikkeling laat zien. Onderliggend valt desondanks ook hier een sprankje hoop te ontdekken.
CSM zag in het afgelopen kwartaal de volumes stabiliseren. Daarbij zorgde strikte controle van de kosten voor herstellende marges. De onderneming stelt dan ook zich succesvol aangepast te hebben aan de recessie.
Daarbij blijft de producent van bakkerij-ingrediënten investeren in marketing en innovatie. De resultaten van deze inspanningen worden steeds meer zichtbaar en de onderneming durft dan ook een voorspelling te doen voor het vierde en tevens belangrijkste kwartaal.
De ebita zal in het laatste kwartaal hoger zijn dan vorig jaar en over het hele jaar zal de winstgevendheid met 10 tot 15 procent stijgen. Maar dat is wel afhankelijk van het gedrag van de consument rond de feestdagen, want dat kan nog roet in het eten gooien.
Heineken heeft aanzienlijk meer moeite om de volumes op peil te houden. De consument laat liever het dure premiumbier staan en kiest voor een goedkoper alternatief. Heineken moet het voor de winstgevendheid dan ook hebben van kostenbesparingen.
Dat gaat het bedrijf zo goed af dat de winstverwachting voor het hele jaar kon worden verhoogd van hoge enkelcijferige tot lage dubbelcijferige groei.
De bierbrouwer snijdt zeer actief in de kosten, onder meer door het sluiten van brouwerijen. Maar ook personeelsreducties, minder energie- en waterkosten en meer efficiëntie bij marketinginspanningen droegen bij aan de kostenverlagingen.
Unilever boekte als een van de weinigen in zowel omzet als winst vooruitgang. Maar daarvoor moet wel naar de onderliggende cijfers gekeken worden. De totale omzet en winst lieten namelijk een daling zien. De groei van de onderliggende omzet trok in het derde kwartaal aan.
Gecombineerd met een flink hogere marge leverde dat uiteindelijk een mooie set met resultaten op. De onderneming richtte zich daarvoor net als veel andere bedrijven op kostenbeheersing. Unilever verhoogde echter ook het budget voor advertentie en promoties met 130 basispunten. Tot slot werden de activiteiten versterkt met de aankoop van de persoonlijke-verzorgingsdivisie van Sara Lee.
Wessanen onderscheidt zich in negatieve zin van de andere drie bedrijven en heeft naast de economische tegenwind zo zijn eigen problemen. Jarenlang zijn moeilijke beslissingen vooruitgeschoven en daarvoor moet men nu op de blaren zitten.
Op een ongunstig moment moeten bedrijfsactiviteiten verkocht worden, verslechterden de resultaten en werd de onderneming niet tijdig aangepast aan de veranderende omgeving.
Sterker nog: "Door alle strategische processen blijven de vennootschappelijke kosten betrekkelijk hoog." Niets kostenbesparingen! Dit zal in het vierde kwartaal zelfs resulteren in een verlies.
Lees ook:
Derde kwartaalcijfers op een rij