De laatste weken loop ik veel rond in de wereld van de rare metalen. Formeel moet ik spreken over de ‘Rare Earth Elements’ (REE) waar ik nog geen goede Nederlandse vertaling van ken. We hebben het hier over een groep van zeventien zeer zeldzame metalen, onmisbaar voor veel hightechproducten.
Ze worden gebruikt in harde schijven, windturbines, mobiele telefoons, en supergeleiders. Maar ze zijn vooral onmisbaar in hybrideauto’s. Zo bevatten de magneten van uw Toyota Prius bijvoorbeeld veel neodymium. Maar er zijn ook talloze andere toepassingen.
Zo is het metaal erbium essentieel voor glasvezelsystemen en uw magnetron weet zich geen raad zonder yttrium. Het begon met een bericht uit Azië, ruim vier maanden geleden. Hierin stond het verontrustende nieuws dat Peking hard werkt aan plannen om de Chinese export van deze zeldzame aardmetalen te gaan verbieden. Slim, want China heeft 98 procent van de wereldwijde productie in handen.
In 1992 heeft de toenmalige communistische leider Deng Xiaoping volgens de overlevering al uitgeroepen: “Wat olie is voor het Midden-Oosten, zijn zware metalen voor China”. Nu is dat wat al te kort door de bocht, omdat de wereldwijde markt van zware metalen, in tegenstelling tot de grote oliemarkt, maar enkele miljarden groot is.
Duidelijk is wel dat China in de afgelopen vijftien jaar er alles aan heeft gedaan de dienst uit te maken in deze kleine maar voor de technologie essentiële sector. De plannen kwamen voort uit de toenemende groei van de Chinese economie. China verwacht in de nabije toekomst zelf alle Rare Earth Elements nodig te hebben voor haar industrie. Nu al gebruikt China meer dan 60 procent van alle geproduceerde ‘rare’ metalen.
Na het lezen van genoemd bericht ging ik vervolgens op zoek naar beursgenoteerde bedrijven met nog onontwikkelde REE-velden. Maar ik bleek niet de enige. Binnen een week na het bericht begonnen de koersen van alle bedrijven die maar iets met deze sector te maken hebben hard te stijgen. De ‘rare earth mania’ was begonnen.
Op een congres in Toronto weidde expert John Kaiser een uur lang uit over de REE-geheimen. Volgens hem is de gekte nog maar net begonnen en gaat het feest zeker nog een vol jaar duren. De grote grondstoffenbedrijven zullen, gesteund door westerse autoriteiten, er alles aan doen om ook buiten China snel de productie van deze metalen op te starten.
Maar door de extreem kleine markt is er in feite slechts ruimte voor een of twee grote nieuwe REE-raffinaderijen, waarin de zeldzame metalen uit het erts kunnen worden verwijderd. Deze zullen worden gebouwd vlak bij de plek waar de metalen in de grond zijn ontdekt. De grote vraag is dus waar die zal komen te staan.
Er blijken de laatste jaren wereldwijd maar vijf grote ontdekkingen op dit gebied te zijn gedaan. De grootste ligt in Groenland. Sinds 21 juni de heeft het eiland met slechts 56.000 inwoners verregaande autonomie van Denemarken gekregen. Greenland Minerals, eigenaar van het project, is inmiddels zo slim geweest de oud-premier en minister van mijnbouw in haar board op te nemen.
Disclaimer: Willem Middelkoop heeft (nog) geen aandelen in Greenland Minerals.
Meer columns van Willem Middelkoop