Was het dan toch beeldvorming? De hardnekkige gedachte dat actief beleggen niet loont? De afgelopen jaren leken verschillende onderzoeken het bewijs daarvoor aan te dragen.
Steeds weer luidde de conclusie dat alle actieve beleggers bij elkaar er niet in slagen de index bij te benen. Met andere woorden, dat klanten een ‘actieve fee’ betalen voor een benedengemiddelde prestatie. Tot mijn grote vreugde is dat beeld de afgelopen maanden gaan kantelen.
Met dank aan een uitvoerige wetenschappelijke studie van de Nederlander Martijn Cremers en de Fin Antti Petajisto. De twee onderzoekers, werkzaam aan de Yale University analyseerden de resultaten tussen 1980 en 2003 van 2.647 actief beheerde Amerikaanse fondsen.
Daarbij ontwikkelden zij een methode om het kaf van het koren te kunnen scheiden. Door de jaren heen waren er namelijk nogal wat beleggers opgestaan die zich maar wat graag als ‘actief’ voordeden, maar zich feitelijk een beetje rond de index ophielden. Dat vertroebelde de resultaten.
De werkelijk actieve belegger stoort zich niet zo veel aan de index. Het gaat deze groep er juist om zich bij de keuze van hun beleggingen te richten op een uitgesproken eigen voorkeur, waarbij factoren als de kwaliteit van het management, de degelijkheid van de balans en een (te) lage marktwaardering belangrijker zijn dan de samenstelling van de index. Ik roep al jaren dat deze aanpak lonend is. Prettig dat ik nu ook het wetenschappelijke bewijs aan mijn kant heb.
Volgens de definitie van Cremers en Petajisto kun je de mate van actief beheer bepalen door de inhoud van de index te vergelijken met de portefeuille van het te onderzoeken fonds. Zo heeft een indexfonds een zogenoemde ‘active share’ van nul, terwijl een fonds dat het zonder enig aandeel uit de index doet een ‘active share’ van 100 procent krijgt toebedeeld.
Op basis van deze rekenmaatstaf konden de twee onderzoekers de conclusie trekken dat fondsen met een active share van meer dan 80 procent na aftrek van de kosten het gemiddeld per jaar 1,5 procent beter deden dan de index. Met andere woorden: beleggen met een duidelijke mening loont.
Een conclusie die staat als een huis. Ook al betreft het hier Amerikaans onderzoek, er is weinig reden om aan te nemen dat het resultaat voor de Europese situatie veel anders zal zijn. Bovendien toont een recente update van de studie aan dat de uitkomst recht overeind blijft, ook nu de resultaten van de recente crisisjaren zijn meegerekend.
De discussie tussen de indexbeleggers en de actieve beleggers duurt voort. Gelukkig wordt deze discussie nu niet meer vertroebeld door de zogenaamde actieve beleggers die een beetje rond de index hangen. Het staat nu ook wetenschappelijk vast dat echt actief beleggen loont. Eindelijk gerechtigheid.
Meer columns van Alex Otto