Het is een beetje een onwennig gevoel: een financiële instelling is wekenlang prominent in het nieuws, is onderwerp van kamerdebatten en van demonstraties bij het hek. Gedupeerden verenigen zich in stichtingen, beginnen procedures en voeren onderhandelingen.
Uiteindelijk valt het doek en volgt het inmiddels bekende ritueel van de gezamenlijke persconferentie van de minister van financiën en de president van de Nederlandsche Bank (“tragikomisch duo Nout en Wout, voor al uw deconfitures en kapitaalinjecties”). En de VEB staat aan de zijlijn.
We zijn natuurlijk gewend om ons in het strijdgewoel te storten in dit soort situaties. sterker nog: dat doen we het liefst. Nu zijn we brandweermannen op verlof. dat is raar en voelt een beetje ongemakkelijk.
De grote kwesties rond banken en verzekeraars betroffen de afgelopen jaren doorgaans beursfondsen. Bij ABN Amro, Fortis, ING, Aegon en SNS reaal waren dan ook aandeelhouders betrokken en sprong de VEB in de bres voor hun belangen.
Bij DSB is er maar één aandeelhouder en die zou in staat moeten zijn om zijn eigen boontjes te doppen. De Wognumse kredietfabriek kent ook geen beleggingsproducten waar we ons druk over zouden moeten maken. lenen, lenen, betalen, betalen, is het eenvoudige bedrijfsmodel van de bank.
Hoewel de handen dus jeuken, geeft deze situatie wel de mogelijkheid om met enige afstand naar de ontwikkelingen te kijken. dat is ook wel eens leerzaam. We zien dan allereerst dat een financiële instelling die onvoldoende duidelijk kan maken dat haar producten waarde hebben voor zijn klanten kwetsbaar is. Na de aandelenleaseaffaire en de woekerpolissen zou nu toch iedereen duidelijk moeten zijn dat “you can’t fool all the people all the time” (Abraham lincoln).
We zien ook dat belangenbehartigers meer invloed hebben dan ze zich mogelijk zelf realiseren. Pieter lakeman heeft mogelijk een tactisch effect beoogd met zijn oproep spaargeld weg te halen bij DSB, zoals een verzwakking van de bank met een overname door een concurrent als gevolg.
In dat scenario had hij kunnen onderhandelen met de nieuwe bazen, die een belang zouden hebben om “een streep onder het verleden te zetten”. daar is nu geen sprake van. In de liquidatie die zal volgen is geen enkele ruimte voor niet contractueel afgesproken extraatjes voor klanten. operatie geslaagd, patiënt overleden.
En dan is het drama DSB een interessante voetnoot bij de discussie over de rol van de aandeelhouder in de financiële sector. Wie denkt dat banken en verzekeraars op zoek moeten naar loyale langetermijnbeleggers die de strategie van het management onderschrijven, moet zich bedenken dat de dsB Bank volgens die criteria de ideale aandeelhouder had gevonden. sinds 1975.
Meer columns van Jan Maarten Slagter