Langzamerhand lijken er steeds meer zwaluwen van een economisch herstel over te vliegen. Zo zijn er de stijgende prijzen van koper, staal, vrachtvervoer per schip en computerchips. Ook de inkopers in Duitsland, in de Verenigde Staten en zelfs in China zijn een stuk minder somber dan een paar maanden geleden. Goldman Sachs die de overheidshulp wil terugbetalen. De extra rente op bedrijfsleningen is langzaam aan het dalen. De Amerikaanse hypothekenmarkt profiteert van de lage hypotheekrentes en dat is weer goed voor de huizenmarkt, de aanzet tot deze kredietcrisis.
Zelfs Bernanke denkt dat het allemaal niet zo slecht gaat als een tijdje geleden gevreesd werd. Hier een stukje uit een recente speech van hem: “Recently we have seen tentative signs that the sharp decline in economic activity may be slowing, for example, in data on home sales, homebuilding, and consumer spending, including sales of new motor vehicles. A levelling out of economic activity is the first step toward recovery.” En als laatste zegt ook minister Bos steeds meer positieve beeldjes te zien.
De beurs is hierop vooruitgelopen en heeft inmiddels al een aardige rally laten zien. Een procent of 20 vanaf het dieptepunt. Daarmee is de bearmarkt volgens de officiële statistieken alweer voorbij, maar dat zegt niet zoveel. Veel belangrijker is de vraag of dit beursherstel verdergaat of niet. Veel zal afhangen van het verdere verloop van het economie in de komende maanden. Zoals de recente kwartaalcijfers van Philips al aangaven, lijken voorraden een bodem te hebben geraakt. Nu de magazijnen leeg raken, mag er een inhaalvraag worden verwacht.
Maar voordat u te optimistisch wordt, een woord van waarschuwing. Hoe prettig deze opleving op basis van het voorraadherstel ook is, het proces van ‘deleveraging’, of in gewonemensentaal: het proces van meer sparen en minder lenen, zal nog jaren duren. In het huidige tempo zijn we een jaar of tien verder voordat de wereld weer op normale schuldniveaus zit. En iedere euro gespaard of minder schuld is een euro minder economische groei.
Nemen we Japan in de jaren negentig of Europa in de jaren zeventig als voorbeeld, dan kunnen we nog jaren van kwakkelende economische groei verwachten. Niks geen V-vormig, L-vormig of U-vormig herstel. Nee, een misselijkmakend WWW-vormig herstel. Ieder keer als de economie weer een klein beetje lijkt aan te trekken, zakt de groei weer als een plumpudding in. En dat zo jaren achtereen. Maar in iedere fase liggen kansen. Een WWW-vormig economisch herstel in Nederland dus.
Mmm, zou de domeinnaam www.economischherstel.nl nog vrij zijn?
Meer columns van Corné van Zeijl