De huidige tijd vraagt om vastberadenheid en bereidheid tot verandering. De wereldwijde financiële en economische crisis heeft ook Nederland hard geraakt. De snelheid waarmee de gebeurtenissen zich in het afgelopen jaar hebben voltrokken, was uitzonderlijk. Mensen verliezen hun baan, het aantal faillissementen neemt snel toe, jarenlang opgebouwde vermogens slinken en de overheidsfinanciën vertonen grote tekorten.
Bovendien hebben ontsporingen in de financiële sector het vertrouwen in instituties en hun
bestuurders aangetast. Door dit alles groeit bij velen de onzekerheid over de toekomst.
Het is de ambitie van de regering onzekerheden om te buigen naar herstel. Het benodigde vertrouwensherstel zal allereerst moeten optreden bij beleggers. De regering is zich ervan bewust dat zij als eersten zijn geraakt door de crisis. Beleggers zijn het die de prijs hebben betaald van falend management en zwak toezicht. Maar zij zijn het ook die toekomstige groei moeten financieren door risicodragend kapitaal ter beschikking te (blijven)stellen.
Het gaat daarbij om hardwerkende gezinnen, de ruggengraat van de Nederlandse economie. Maar ook om Nederlandse pensioenfondsen, die de rekening van de vergrijzing zullen moeten betalen. De regering beschouwt herstel van vertrouwen in het bedrijfsleven en de financiële markt als een van haar belangrijkste prioriteiten. Hiertoe worden een aantal maatregelen genomen.Het eigendomsrecht is een hoeksteen van de rechtsstaat. Iedere aantasting hiervan moet met zeer sterke waarborgen zijn omgeven. Nu, na een jaar, moet de regering constateren dat daar in onvoldoende mate sprake van is geweest bij de nationalisatie van Fortis Nederland en ABN Amro. Onder druk van uitzonderlijke omstandigheden is onvoldoende rekening gehouden met de belangen en rechten van aandeelhouders Fortis. Om hen tegemoet te komen, zullen de opbrengsten van de voorgenomen verkoop van ASR Verzekeringen worden verdeeld tussen Fortis NV en degenen die op 3 oktober aandelen Fortis hielden. Bij de voorgenomen beursgang van ABN Amro zullen aandeelhouders Fortis met voorrang en tegen een korting van 25 procent op de emissieprijs op de aandelen kunnen inschrijven. De ‘checks and balances’ in het beursgenoteerde bedrijfsleven hebben gefaald. Door onevenwichtige beloningspakketten gedreven bestuurders hebben onverantwoorde risico’s genomen, hiertoe in staat gesteld door interne en externe toezichthouders.
Om de kans op een dergelijke crisis in de toekomst te verkleinen, moeten aandeelhouders een belangrijker stem krijgen in de Nederlandse corporate governance. Met de volgende voorstellen wordt een eerste stap in die richting gezet. Aandeelhouders of hun vertegenwoordigers die honderd aandeelhouders of meer vertegenwoordigen, zullen agendapunten kunnen opvoeren voor de algemene vergadering van aandeelhouders. Buitengewone aandeelhoudersvergaderingen
zullen kunnen worden samengeroepen op verzoek van duizend aandeelhouders of hun vertegenwoordigers.
Leden der Staten-Generaal. Ons land is groot geworden door als eerste ondernemerschap te koppelen aan risicodragend, wijdverspreid en verhandelbaar vermogen. Laten wij in 2010 de weg naar herstel inslaan door deze erfenis eer aan te doen.”
Meer columns van Jan Maarten Slagter