Staat de AEX nu hoog of laag? Ten opzichte van de hoogste stand boven de 700 punten in het jaar 2000 lijkt de AEX bij de huidige 363 punten een koopje. Maar de AEX is een kreng van een index.
Bij die top in 2000 waren banken en verzekeraars goed voor 38 procent van de AEX. Bovendien waren rond de eeuwwisseling eendagsvliegen als Baan, UPC, KPNQwest en Versatel tijdelijk veel te veel waard, waardoor ze eventjes in onze hoofdindex mochten opdraven.
Vandaag de dag zijn de eendagsvliegen verdwenen, en de banken en verzekeraars zingen een toontje lager. Je kan de huidige AEX daarom onmogelijk vergelijken met die van 10 jaar geleden. Verschillende indexleden zoals Unilever of DSM staan nu bijvoorbeeld hoger dan toen, terwijl de index is gehalveerd.
Daaruit blijkt meteen het nadeel van het volgen van een op marktwaarde gewogen index zoals de AEX: je geeft de winnaars van gisteren het grootste gewicht in je portefeuille. Een recept voor matige rendementen.
Achterafpraten is natuurlijk makkelijk, maar de AEX was niet alleen in 2000 relatief onaantrekkelijk. Vlak voor het uitbreken van de kredietcrisis, eind 2006, was bij een stand van 500 punten in de AEX het relatieve gewicht van de financiële waarden hoger dan ooit: 40 procent.
ABN Amro en Fortis zijn nu uit de index verdwenen, de door de staat overeind gehouden Aegon en ING hebben in de huidige AEX nog maar een gewicht van 14 procent, samen. Dat lijkt dan weer het andere uiterste. Beiden kwamen onlangs met de jaarcijfers.
Uit de cijfers van ING bleek dat bankieren weer ouderwets winstgevend begint te worden. ING Bank is in staat meer rente te vragen voor kredieten en de vergoeding die het aan rekeninghouders met een positief saldo betaalt binnen de perken te houden. Hierdoor liep de rentemarge flink op.
Topman Jan Hommen zei te hopen dat hij dit jaar een significant deel van de staatssteun terug kan betalen, maar gaf geen precieze datum of bedragen.
Aegon is duidelijker: de steun wordt dit jaar volledig afgelost. Om de laatste aflossing te doen en de forse boete te betalen is er een aandelenemissie gedaan waardoor het aantal uitstaande aandelen met 10 procent toenam.
De koers van Aegon ging naar beneden na deze berichten. De markt ziet het blijkbaar nog niet, maar beleggers die de AEX in de gaten houden weten het: Aegon en ING hebben momenteel een relatief laag gewicht in de AEX. Op basis van het verleden is dat een reden om er overwogen in te zijn.
Meer columns van Patrick Beijersbergen