Alweer vijftien jaar niet meer op het scherm, maar springlevend in de herinnering (en op nostalgiesite youtube): rijk de gooijer als meneer van looy, de té handige klant van verzekeraar reaal (verloren zonnebril claimen met het ding triomfantelijk op het voorhoofd, “kan ik effe vangen?”).
na de ontmaskering: “foutje, bedankt!” en dan de geruststellende voice-over tegen al die wél eerlijke nederlanders: “als er nou echt wat is, reaal regelt het allemaal.” andere, onschuldiger tijden. Het zijn beelden die weer opkomen bij lezing van de perikelen rondom reaal-zustermaatschappij sns bank.
De bank is al anderhalf jaar in de clinch met een groep particuliere beleggers die via de bank hebben belegd in de beleggingsfondsen van de amerikaanse superfraudeur bernard madoff. de particulieren hadden op advies van vermogensadviseur bos & Partners tientallen miljoenen bij madoff belegd.
sns bank heeft ze hiertoe in staat gesteld, ondanks het feit dat de madoff-fondsen nadrukkelijk niet bedoeld waren voor particuliere beleggers. volgens de gedupeerde beleggers heeft de bank daarmee haar zorgplicht verwaarloosd en is zij daarmee aansprakelijk voor de verliezen.
sns erkent weliswaar fouten te hebben gemaakt, maar stelt dat de klanten uiteindelijk zelf verantwoordelijk zijn voor hun beleggingskeuzes. de bodemprocedure in deze kwestie loopt nog. Inmiddels is er een nieuw hoofdstuk aangebroken in deze saga. de curatoren van twee newyorkse beleggingsfondsen hebben zich bij sns gemeld met een claim van minimaal 55 miljoen dollar.
De fondsen zijn eveneens madoff-gedupeerden en willen hun schade (deels) verhalen bij die partijen die winst hebben gemaakt op hun madoff-beleggingen. dit
geldt in ieder geval voor een deel van de nederlandse particulieren die hiermee ongerechtvaardigd zouden zijn verrijkt.
sns heeft de amerikaanse dagvaarding van de twee fondsen naar de betrokken klanten doorgestuurd met het advies een amerikaanse advocaat te zoeken. de klanten moeten voor half september reageren. dit is wel heel ver verwijderd van “reaal regelt het allemaal” (wat in de jaren negentig voor een verzekeringsmaatschappij al een nauwelijks waar te maken claim was). de bank zorgt ervoor dat haar klanten hun geld kunnen toevertrouwen aan een zeer gespecialiseerd, expliciet op professionele partijen gericht amerikaans beleggingsfonds.
Erkent dat daarbij fouten zijn gemaakt. en laat ze vervolgens aan hun lot over. Wat er ook zij van de eigen verantwoordelijkheid van deze klanten of de aansprakelijkheid van sns: de bank gedraagt zich hier als de badmeester die een kleuter in het diepe laat duiken en vervolgens de andere kant opkijkt als hij niet blijkt te kunnen zwemmen.
“je wilde toch zelf van de hoge?” Zo ga je niet met je klanten om. de wereld bestaat niet alleen uit meneren van looy.
Meer columns van Jan Maarten Slagter