Na de kredietcrisis van 2007, de bankencrisis van 2008 en de economische crisis van 2009 is het nu tijd voor een zeer spannend 2010.
1. De bedrijfswinsten zullen sterk gaan herstellen. Helaas is de beurs daar al op vooruitgelopen, waardoor de rendementen veel lager uitkomen dan in 2009 (AEX +30% ). Vooral multinationals met een sterke geografi sche spreiding en door bezuinigingen sterk lagere kosten kunnen het zeer goed doen.
2. De overheidstekorten zullen blijven oplopen omdat het herstel van de economie nu van de extra overheidsuitgaven afhankelijk is. Zodra de overheid gaat bezuinigen komen beleggers erachter dat het (beurs)herstel vooral hierdoor werd veroorzaakt. Het is overduidelijk dat overheden in de loop van 2010 de geldkranen wat dicht beginnen te draaien.
3. Daardoor zal de rente wat kunnen gaan oplopen. Maar ik zie de korte rente in de EU voorlopig niet boven de 2 procent uitkomen. Het Japanse experiment van de afgelopen vijftien jaar geeft aan dat we de komende tijd een voortzetting van het lagerentebeleid kunnen verwachten. De rente staat daar nu al jaren dicht bij nul. In de Verenigde Staten stijgt deze hooguit naar 1 procent.
4. De financiering van overheidstekorten wordt natuurlijk wel een kwestie in 2010. Als beleggers zich niet vertwijfeld gaan afvragen hoelang de Verenigde Staten en Engeland hun centrale banken de eigen staatsobligaties kunnen laten opkopen, moet u zich erg zorgen gaan maken. Als ze het wel doen nog meer. Grote beleggers (bijvoorbeeld China) blijven waardepapier omruilen voor grondstoffen. Het is niet verboden dat zelf ook te doen.
5. De bouw blijft enorme klappen oplopen. Vele bouwbedrijven gaan failliet of nog meer personeel ontslaan. Er is daarnaast veel minder werk voor zzp’ers. En daar hebben we er inmiddels bijna een miljoen van. Met een beroepsbevolking van ruim zes miljoen is dit dan ook de hoek waar de klappen blijven vallen.
6. Dat geldt ook voor de detailhandel. Vooral de verkoop van duurzame goederen (auto’s, meubelen etc.) blijft sterk achter bij de jaren van hoogconjunctuur. Huren komen onder grote druk te staan. En daardoor de prijzen van commercieel vastgoed ook.
7. Helaas hebben ook zzp’ers koophuizen. Daar gaan er dus weer veel van in de verkoop. Dat leidt, samen met het oplopen van de werkloosheid, tot nog lagere prijzen. Hierdoor zijn we hard op weg naar mijn langjarige koersdoel van 30 procent lagere huizenprijzen in ons land. We zullen geconfronteerd blijven worden met ontploffende de bommetjes zoals recent in Dubai. Er zijn simpelweg te veel verliezen die nog onder het tapijt verborgen liggen. Iedere belegger die denkt dat de kredietcrisis bijna voorbij is vergist zich geheel op eigen risico.
In 2011 zullen we erachter komen dat die nu pas echt gaat beginnen. Maar daarover in december 2010 meer.
Meer columns van Willem Middelkoop