Nadat het ABP tussen 2000 en 2003 al eens 30 miljard euro op de beurs had vergokt, schreef ik mijn eerste column over voormalig ABP-topman Frijns. De meer dan 8 miljard aan risicovolle vastgoedobligaties van Fannie en Freddie die het ABP namens twee miljoen Nederlandse gezinnen had opgebouwd, waren daarbij een belangrijk onderdeel. Daarop volgde een uitnodiging van bestuursvoorzitter Jean Frijns om eens te komen praten. In dit een-op-een gesprek legde Frijns het me allemaal nog één keer uit. Half gebrainwasht verliet ik duizelig het WTC in Schiphol van waaruit de top van het ABP regeert.
Maar wat blijkt? Frijns is van zijn geloof gevallen. De oud-beleggingsvoorman van het ABP omschrijft het pensioenstelsel nu als een “systeem in verval”. Hij is uiterst somber over onze pensioenfondsen. En dan natuurlijk vooral over het ABP. Dit op een na grootste particuliere pensioenfonds ter wereld mocht tot halverwege de jaren negentig helemaal niet in aandelen beleggen. Men vond de risico’s te groot. Daardoor heeft het ABP nu zo ongeveer de duurste aandelenportefeuille ter wereld. Bij elkaar gekocht in de bubbel van eind jaren negentig. Dat aandelen in die jaren een nog nooit eerder vertoonde overwaardering hadden, kon elke amateur-belegger aflezen uit de honderd jaar lange koers-winstverhoudinggrafiek. Maar bij het ABP geloofde men in het wonder van de Nieuwe Economie. Als dank voor dit wanbeleid werd Frijns natuurlijk beloond met een bijzonder hoogleraarschap Beleggingsleer aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Het belonen van blunderende financiële toppers lijkt vast verankerd te zitten in dit door en door verziekte systeem. Zo is Michael Enthoven, de voormalige ceo van NIBC die niet wist wat subprime was tot zijn bank eraan kapotging, inmiddels benoemd als staatscommissaris bij Fortis. Briljante zet toch. Maar het kan nog veel gekker in het ons-kent-onswereldje. De beoogde opvolger van Jean Frijns als toezichthouder op de naleving van de code-Tabaksblat wordt, als we het FD mogen geloven, Jos Streppel. Deze overigens uiterst vriendelijke man, die jarenlang als cfo financieel leiding heeft gegeven aan Aegon, gaat straks strijden voor deugdelijk ondernemingsbestuur. En dat terwijl ik zeker een handjevol criminele organisaties ken die minder onheil en verdriet hebben veroorzaakt dan Aegon.
Ja, Aegon is de club die met het aandelenleaseschandaal meer dan een half miljoen Nederlanders voor meer dan vijf miljard liet bloeden op de beurs. Streppel hield er verdomd leuke bonussen aan over. En hij is ook medeverantwoordelijk voor het woekerpolissenschandaal dat nu ook al in de miljarden loopt. Bovendien was Streppel verantwoordelijk voor de leugen uit begin 2008 dat Aegon niet geraakt werd door de kredietcrisis. Zes maanden later nam Aegon schaamteloos 3 miljard uit de staatsruif van Nout en Wout mee. De complete lijst van Aegonschandalen zal ik u wegens ruimtegebrek besparen. Als dit kan en mag, waarom benoemen we Willem Holleeder dan na zijn straf niet tot directeur van de reclassering. En wat zou heer Olivier niet een fantastische directeur-generaal op Justitie zijn. Wat een land!
Meer artikelen van Willem Middelkoop