Het is niet alleen de omvang van de winst die Goldman Sachs dit jaar maakt. Ook zullen we maar even buiten beschouwing laten dat hun ceo vond dat dit ‘Gods werk’ was.
Laten we vooral niet vergeten dat Goldman Sachs er bijna niet meer was en slechts dankzij 10 miljard dollar staatssteun de afgelopen winter overleefde. En dat superlage rentes, mogelijk gemaakt door de Federal Reserve, Goldman Sachs mede in staat stelden die hoge winsten te maken. En van wie kregen ze die steun ook alweer?
Van Hank Paulson, minister van Financiën en voormalig ceo van… Goldman Sachs. O ja, die arme Paulson hield destijds maar zo’n 500 miljoen dollar over aan die baan. Goldman Sachs was altijd al een wat arrogant bedrijf, waarin heel hard werken en heel veel geld verdienen vooropstonden. Een oud-collega die de overstap maakte, vertelde me hoe hij met de auto van en naar het diner werd gebracht om ’s avonds weer zo lang mogelijk op kantoor te kunnen doorwerken.
Zijn salaris werd grotendeels belastingvrij vanuit een subtropisch eiland naar hem overgemaakt. U begrijpt meteen hoeveel sympathie ik heb voor al die staatssteun… precies ! Goldman was lange tijd een privébedrijf met partners die jaarlijks onderling de winst verdeelden. Toen het bedrijf naar de beurs ging en een geweldige klapper maakte, werd het publiek grotendeels aandeelhouder, echter de bonussen bleven.
Zo werd het een loterij zonder nieten. Ging het fout, dan verloor het publiek; ging het goed, dan mocht de firma zoals nu circa 20 miljard dollar verdelen, gemiddeld zo’n 250.000 dollar per employé. Ik schat dat 10 procent van mijn lezers vandaag spontaan socialist zal worden… U begreep het al: dit is niet zoals partnerschap ooit bedoeld was. Hoe het wel moet? Laten we daartoe Brown Brothers Harriman (BB H) als lichtend voorbeeld nemen. BB H is een tweehonderd jaar oude effectenbank in New York en ook meteen de oudste partnershipbank in de Verenigde Staten.
Alle partners zijn samen eigenaar van de bank en ieder voor zich, met hun echtgenotes, volledig aansprakelijk voor alle verplichtingen van de bank. Kijk, dan let je wel even op voordat je een contract tekent of een nieuw financieel product op de markt brengt. In de tijd dat ik bij Pierson, Heldring & Pierson werkte, in de jaren tachtig, mocht ik er enkele weken stage lopen. Er heerste een professionele, intieme, ja enigszins sacrale sfeer. Zou hier dan wellicht Gods werk nog worden gedaan? Misschien. In elk geval biedt dit model meer stabiliteit en legt het de risico’s waar ze horen. BB H heeft ook deze crisis goed doorstaan. Met bankiers die zelf het risico hebben leren dragen.
Meer columns van Wouter Weijand