Als de jaarcijfers van de bedrijven binnenkomen, bekijk ik de winst en het dividend en daarna ook altijd even de kaspositie. Heeft een bedrijf nettoschuld of nettocash.
En hoeveel is er in het afgelopen jaar bij gekomen. Het is een belangrijk item voor de beoordeling van de aandelenmarkt. Een mooi voorbeeld was de recente reactie van beleggers bij de jaarcijfers van ASML. Ze schrokken zich een hoedje.
ASML’s schatkist loopt over. Afgelopen jaar stroomde er maar liefst 912 miljoen euro in. Daarmee bedroeg de nettocash 1,2 miljard euro. Oftewel bijna 3 euro per aandeel. En toch geven ze maar 0,40 euro dividend. Gelukkig kopen ze ook wat aandelen terug, maar dan nog zal de schatkist het komende jaar alleen maar voller worden.
Daar schrokken de aandeelhouders ook zo van. Als je zo veel cash hebt en je geeft zo zuinigjes terug aan de aandeelhouders, dan zal het management wel erg sombere tijden verwachten.
Vroeger, ja opa vertel nog eens, vroeger hadden bedrijven schulden. Dat is ook logisch. Je kunt betaalde rente aftrekken voor de belasting. Maar bovenal leveren investeringen veel meer rendement op dan je aan rente moet betalen. Dat is de financiële hefboom. Als het goed gaat, is veel schuld goed.
Maar in de kredietcrisis ging het even helemaal niet goed en zagen bedrijven ook de andere kant van deze financiële hefboom. Een hefboom kan namelijk twee kanten op. En tijdens de kredietcrisis kregen de bedrijven ook geen geld meer van de banken. Die banken hadden het zelf hard genoeg nodig.
Je wist als bank immers niet of bij jou een digitale bankrun zou ontstaan. Sindsdien zijn bedrijven gaan sparen, tot de schatkist bijna overloopt.
Tegenwoordig heeft één op de zes Europese bedrijven nettocash op de balans staan. Vijf jaar geleden zouden hedgefondsen en private equity op de deuren van de bedrijfspoort hebben staan bonzen.
Nu krijgen deze durfkapitalisten zelf geen geld van de banken meer om speculatieve investeringen te doen. Bij Philips is de nettokaspositie bijvoorbeeld 1,2 miljard euro.
Dat is 1,25 euro per aandeel. Ik ben altijd bang dat al die euro’s menig cfo in de zakken branden. Immers, dat geld staat er maar een beetje te luieren.
De rentevergoeding is niet de moeite waard. Het is dan ook erg verleidelijk om te dure overnames te doen. Maar de ervaring leert dat de meeste overnames waardevernietigend zijn.
Zeker Philips heeft daar in de afgelopen jaren nogal een handje van gehad. Blijft de vraag wat bedrijven dan met dat geld moeten doen? Ik hoop altijd dat ze gewoon verstandig gaan investeren. Maar een overdaad aan cash maakt management onvoorzichtig.
Laten we er maar van uitgaan dat ze hun les in de afgelopen jaren hebben geleerd. Of ben ik nou naïef?
Meer columns van Corné van Zeijl