VEB.net maakt gebruik van cookies om het gebruiksgemak van de website te verbeteren. 

Waardecreatie
Back >>

Uit de financiële resultaten blijkt dat AkzoNobel’s rendement op geïnvesteerd kapitaal (9,67 procent) hoger ligt dan de kostenvoet van het kapitaal (8,2 procent), hetgeen resulteert in een ROIC/WACC-ratio van 1,18.

Uit de financiële resultaten blijkt dat het rendement op geïnvesteerd kapitaal (per ultimo 2018 10,7 procent) van AkzoNobel (Akzo) in 2018 nipt hoger uitkwam dan de kostenvoet van kapitaal van 10 procent. De zogeheten ROIC/WACC-ratio bedroeg circa 1,1.

De ROIC/WACC-ratio over 2018 was daarmee ongeveer gelijk aan het historische gemiddelde van Akzo over de afgelopen tien jaar (eveneens licht hoger dan 1). De ROIC van Akzo was wel relatief laag vergeleken met die van belangrijke concurrenten uit de vergelijkingsgroep van tien bedrijven, waaronder de grootste concurrenten PPG en Sherwin-Williams.

Akzo rapporteerde in haar jaarverslag over 2018 zelf overigens een rendement op geinvesteerde kapitaal (door Akzo zelf als ROI aangeduid) van 12,6 procent. Het verschil tussen dit Akzo-cijfer en onze berekening zit in de belastingen. Akzo rekent met het operationeel resultaat vóór belasting, terwijl in ons cijfer wel rekening is gehouden met de belastingdruk en daarom lager uitvalt.

Deze ROI is inclusief specifieke kostenposten – herstructureringskosten - die Akzo onderscheidt voor het verder stroomlijnen van het bedrijf. Akzo noemt dergelijke kosten zelf ‘unallocated corporate center costs’.

Doelstellingen 2020
Akzo was eind 2018 halverwege haar strategisch plan voor 2020. CEO Thierry Vanlancker heeft zich sinds zijn aantreden (in juli 2017) gecommitteerd aan de in april 2017 gepresenteerde financiële doelstellingen. Het concern kwam met deze nieuwe targets om de Amerikaanse belager PPG van het lijf te houden dat tot drie keer toe een indicatief overnamebod had uitgebracht. Aandeelhouders moesten met de nieuwe vergezichten ervan overtuigd worden dat Akzo op eigen kracht ook snel progressie kan halen en economische waarde kan creëren.

Eind 2020 moet de operationele winstmarge (return on sales, ROS) 15 procent bedragen en de ROI  op 25 procent uitkomen. Dat is geen parcours dat tot nu toe vlekkeloos verloopt. Akzo heeft “een berg werk te verzetten”, zo schreef VanLancker in het laatste jaarverslag. De winstgevendheid is ondermaats en ook het rendement dat wordt behaald op de ingezette middelen is nog niet naar behoren. Het bedrijf heeft recent behoorlijk last gehad van de concurrerende industrie, historisch hoge grondstofprijzen en afzetmarkten die sterk fluctueren.

Afgaand op de meest recente jaarcijfers (over 2018) betekent dit dat het verf- en coatingsbedrijf een flinke polsstok nodig heeft om de eigen doelstellingen te halen. De prestaties van Akzo verslechterden namelijk ten opzichte van 2017. Zo kwam de winstmarge uit op 8,6 procent (2017: 9,4 procent) en de ROI daalde eveneens tot 12,6 procent (2017: 13,9 procent).


Overzichtspagina Akzonobel

 

Volumes blijven dalen
Akzo heeft met het afrekenmoment van 2020 in zicht een geslepen mes ter hand genomen om kosten weg te snijden. Het bedrijf werkt daar echter al jaren aan, waardoor de eenvoudigste besparingen al achter de rug zullen zijn. Het vinden van nieuwe verbeteringen lijkt daarom moeilijker te worden. Toch moet vóór eind 2020 nog 200 miljoen euro aan kosten worden bespaard. Met de 110 miljoen euro die in 2018 is bezuinigd, moeten de kosten na 2020 structureel 310 miljoen euro lager komen te liggen.

Maar net zo cruciaal als het verlagen van de kostenbasis is dat het bedrijf laat zien ook de omzet te kunnen opschroeven. Dat is al jaren het pijnpunt: ook in 2018 lukte het Akzo niet om te groeien. De omzet daalde vorig jaar met vier procent. Het concern rekende wel hogere prijzen of bracht wat duurdere verf- en coatingvarianten aan de man. Dat leidde tot een positief prijs/mix effect van zes procent, maar het gevolg was een volumedaling van vijf procent. Door ongunstige wisselkoersen was uiteindelijk zelfs sprake van omzetkrimp.

Volgens Vanlancker is het een bewuste strategie om niet alleen op volumes te sturen. Onaantrekkelijke onderdelen van de markt, waar volgens hem een deel van de volumedaling aan te wijten is, wil hij niet langer bedienen. Sinds de lancering van de nieuwe financiële doelstellingen zijn marges belangrijker dan volumes. De toekomstige omzetgroei zal volgens Vanlancker vooral moeten komen uit hogere prijzen (prijs- en mixeffecten).

De vruchten van die aanpak zijn nog niet zichtbaar in de cijfers. Kijkend naar de laatste vier kwartalen blijkt namelijk dat hogere prijzen zich telkens vertaalden in lagere verkoopvolumes én een lagere omzet. Dat is precies een beweging die Akzo niet kan gebruiken. Hogere prijzen moeten de omzet juist zodanig stuwen dat de lagere volumes ruimschoots worden gecompenseerd en de omzet kan aandikken.

Tussenbalans
Om het bedrijf te laten groeien, zullen op korte termijn ook de volumes omhoog moeten. Akzo staat voor een evenwichtsoefening: er moet een gezonde balans gevonden worden tussen prijs- en volumestijgingen zodat beiden bijdragen aan een omzetstijging. Tegelijkertijd neemt bij een dalende omzet het geïnvesteerde vermogen vooralsnog wel toe door een oplopend werkkapitaal. Dat kapitaalsbeslag zou juist moeten dalen om de kapitaalefficiëntie te verbeteren. Aan het einde van 2018 zat er meer geld vast in voorraden en verstuurde facturen, en betaalde Akzo bovendien haar eigen toeleveranciers eerder.

Rendement op kapitaal
Het is goed om in dit kader de relatie tussen de marge (ROS) en het rendement op geinvesteerd kapitaal (ROI) voor ogen te houden. De ROI wordt bepaald door de marge en de zogeheten productiviteit. Deze productiviteit – ook wel omloopsnelheid van kapitaal genoemd – kan worden berekend door de omzet af te zetten tegen het geinvesteerde kapitaal dat nodig is om deze omzet te realiseren. In formulevorm: ROI = ROS x omloopsnelheid.

Een verbetering van de ROS drijft op margeverbetering door middel van prijsverhogingen en kostenbesparingen. Bij de ROI is behalve die winstgevendheid ook het kapitaalsbeslag (geïnvesteerde vermogen) dat nodig is om het operationeel resultaat te realiseren, een cruciale factor.

Dit kapitaalsbeslag is voor de ROI-verbetering bij Akzo vooralsnog een remmende factor. Door enerzijds een hogere werkkapitaalbehoefte (als percentage van de omzet) en anderzijds investeringen en overnames slaagt Akzo er namelijk nog niet in om het geïnvesteerde kapitaal terug te dringen.

Uit de cijfers wordt duidelijk dat Akzo zowel de ROS als de ROI een aanzienlijke impuls moet geven om de 2020 doelstellingen te halen. In reactie op vragen van de VEB in de aandeelhoudersvergadering van april 2019 zeiden Vanlancker en de financiële directeur (cfo) Maarten de Vries dat een verbetering van de ROI hoofdzakelijk moet komen uit margeverbetering, en niet zozeer uit een hogere kapitaalomloopsnelheid (betere kapitaalefficientie).

Ter illustratie: als Akzo in 2020 inderdaad de ROS op 15 procent kan laten uitkomen, dan heeft het bedrijf een kapitaalomloopsnelheid nodig van minimaal 1,67 om op een ROI van 25 procent te komen. Die ratio was ultimo 2018 1,58 en vertoont eerder een dalende trend dan dat er verbetering in zit.

Belangrijk om daarbij te constateren is dat het boeken van progressie op beide targets tegelijk voor Akzo vooralsnog een krachttoer is. Zo daalde de ROS in 2018 naar 8,6 procent (of 10,6 procent zonder specifieke kosten die Akzo voor haar targets buiten beschouwing laat). De ROI daalde eveneens tot 12,6 procent (16,6 procent als bepaalde kosten niet worden meegenomen).

Overzicht van alle barometers