VEB.net maakt gebruik van cookies om het gebruiksgemak van de website te verbeteren. 

Concurrentievoordelen
Back >>

Randstad beschikt over concurrentievoordelen, maar deze zijn vrij beperkt. In alle 38 landen waar Randstad actief is, is de uitzendmarkt zeer competitief en sterk gefragmenteerd.

De drie grootste spelers – gemeten naar omzet Randstad (omzet 23,7 miljard euro), het Zwitserse Adecco (omzet 23,4 miljard euro) en het Amerikaanse Manpower (20,9 miljard euro) – hebben bij elkaar circa 17 procent van de wereldmarkt voor HR-diensten in handen. De overige 83 procent is in handen van duizenden veelal kleine bureaus.

Vanzelfsprekend heeft Randstad een zekere schaal, waardoor het kostenvoordelen kan realiseren en efficiënter kan werken dan kleinere bureaus. 

Naast voordelen als gevolg van een kritische massa spelen er netwerkeffecten. Hoe meer werkzoekenden er staan ingeschreven bij Randstad des te sneller klanten, veelal grote bedrijven, in zee gaan met het concern. Dit maakt Randstad weer interessanter voor werkzoekenden.

Maar de vraag is of Randstad voldoende kritische massa heeft om deze zelfversterkende groeicyclus optimaal uit te nutten. Randstad heeft dominante posities in bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Frankrijk en Nederland, maar in relatieve zin is de schaal hier beperkt met marktaandelen van respectievelijk 3 procent (nummer 2 in de markt), 15 procent (nummer 3 in de markt) en 15 procent (nummer 1).

Wel dient gezegd te worden dat Randstad sterke posities heeft in nichemarkten binnen landen. Zo is het concern in de Verenigde Staten sterk in het wegzetten van hoogwaardig personeel in de financiële en de IT-sector.

 

Overzichtspagina Randstad

Vooral bij het reguliere uitzendwerk, kort gezegd het plaatsen van flexwerkers met een middelbareschooldiploma bij bijvoorbeeld een midden-en-kleinbedrijf, is het voor Randstad moeilijk zich te onderscheiden van andere uitzendbureaus. Randstad realiseert de meeste verkopen – ruim 50 procent van de groepsomzet – met het beoefenen van deze tak van sport. Zo is in Nederland zeer de vraag of een bureau van Randstad zich kan onderscheiden van concurrenten als Unique, Start People of één van de vele andere uitzendbureaus. Randstad is slechts één van de meerdere opties voor werkgevers en werkzoekenden (lees: nauwelijks overstapdrempels).

Dat ligt anders voor de hoogwaardigere diensten van Randstad, zoals het segment Professionals (22 procent van de omzet). Deze activiteiten houden zich bezig met het plaatsen van mensen met een schaars profiel in bijvoorbeeld IT, engineering of finance. Hier zijn reputatie en ‘brands’ belangrijk(er) – als Randstad de juiste werknemers voordraagt zullen bedrijven zaken willen blijven doen met het concern. In Nederland is Randstad actief met Yacht in dit segment (2019: 8 procent EBITA-marge). Deze activiteiten kennen marges die hoger liggen dan het groepsgemiddelde. Ook zal het segment volgens analisten met dubbele cijfers groeien in de komende jaren. Het verwondert niet dat Randstad heeft aangegeven dat het op jacht is naar overnames in deze hoek.

Ook in het lagere segment probeert Randstad zich meer te binden aan klanten. Hier zetten bijvoorbeeld de Inhouse Services activiteiten op in (22 procent van de omzet). Dit onderdeel van Randstad verzorgt het complete management van HR-functies exclusief voor één klant, denk aan werving en selectie, opleidingen en managementrapportages. Op circa 2100 locaties heeft Randstad een bureau geïnstalleerd op de werkvloer van de bedrijven zelf. Doordat Randstad hier op de werkvloer zit, krijgt het een beter inzicht in de behoeften van de klant en kan een duurzame(re) relatie worden opgebouwd. Inhouse services realiseren een bovengemiddelde marge en het onderdeel groeide de laatste jaren meestal hard.

Dankzij een verdere verschuiving in de activiteiten van het reguliere uitzendwerk, waar sprake is van lage(re) toetredingsdrempels, naar Professionals en Inhouse Services is het goed mogelijk dat Randstad haar cyclische karakter verder kan verbeteren (lees: bestendiger kan maken tegen macro-economische ontwikkelingen) en tegelijkertijd de marges kan laten toenemen.

Conclusie
Samenvattend profiteert Randstad van een zekere schaal, bekende merken en in het hogere segment van overstapdrempels bij klanten. Maar doordat het concern in een zeer competitieve en sterk cyclische markten opereert zijn deze voordelen beperkt. Dit maakt het een uitdaging om een rendement op geïnvesteerd kapitaal te realiseren dat in alle fasen van de economische cyclus hoger ligt dan de kostenvoet van kapitaal.

Beleggers in Randstad moeten op de volgende drie zaken letten:

1.) “Veranderen we wel snel genoeg”. Het is een vraag die Jacques van den Broek zichzelf naar eigen zeggen regelmatig stelt. De uitzendbranche heeft te maken disruptieve digitale initiatieven die het decennia-oude verdienmodel onder druk zetten. Denk hier aan netwerksite LinkedIn waar werkzoekenden en werkgevers elkaar ook kunnen vinden. Met behulp van een innovatiefonds dat is opgericht in 2014 neemt Randstad minderheidsbelangen in onlineinitiatieven. Zo nam het een belang in “klusjesapp” Gigwalk. “Stel je bent een student en je bent te vroeg voor een afspraak met vrienden in de stad. Dan ga je online op de Gigwalk-applicatie en vraag je of er een “job” (opdracht) te doen is. Een opdracht zou kunnen zijn dat Coca-Cola vraagt te kijken hoeveel flessen er in het schap staan van een supermarkt. Dit is een manier voor Coca-Cola om checks uit te voeren”, zo legde voormalig cfo Robert Jan van de Kraats uit in een één-op-één-gesprek met de VEB in 2016. Voor buitenstaanders is lastig in te schatten in hoeverre disruptors de resultaten van Randstad schade kunnen toebrengen.

2.) Randstad is een flinke speler in een uitzendmarkt die nog sterk gefragmenteerd is. In de laatste jaren nam het concern verschillende bedrijven over om meer kritische massa te krijgen. Het risico bestaat dat Randstad te veel betaalt bij acquisities waardoor het rendement op het geïnvesteerd kapitaal onder druk komt te staan, zoals na de veel te dure overname van Vedior op het hoogtepunt van de cyclus. Randstad kocht de afgelopen jaren voor ruim een miljard euro aan kleine partijen (o.a.: Ausy, Obbiettivo Lavoro, Proffice en RiseSmart). Daar nog bovenop maakte Randstad in september 2016 bekend 429 miljoen euro te willen betalen voor de digitale werkbemiddelaar Monster. Dit bedrijf zag de omzet tussen 2011 en 2015 met circa 30 procent dalen en in drie van deze vijf jaar werd een verlies geboekt. Bovendien heeft Randstad geen enkele ervaring in de industrie waar Monster opereert. Het risico bestaat dat Randstad zich weer verslikt in dure overnames.

3.) Uitzenders opereren in een sterk cyclisch omgeving. Het eerste wat bedrijven doen als de economie begint te sputteren is flexwerkers de deur uitzetten. Randstad heeft wel bij neergangen in het verleden bewezen dat het snel in de (vaste) kosten kan snijden om de marge op peil te houden. Desalniettemin kan het aandeel rake klappen krijgen bij slecht nieuws. Het afgelopen jaar verloor het aandeel ongeveer een derde van haar waarde door het terugvallen van de omzetgroei. Randstad is simpelweg een volatiel aandeel.

Overzicht van alle barometers