VEB.net maakt gebruik van cookies om het gebruiksgemak van de website te verbeteren. 

Concurrentievoordelen
Back >>

Wolters Kluwer is sinds de eeuwwisseling (geleidelijk) getransformeerd van een uitgever van vaktijdschriften en boeken naar een verschaffer van digitale informatie en software. In 2018 kwam slechts 12 procent van de concernomzet uit printuitgaven, tegenover meer dan 50 procent een decennium geleden.

Dat inmiddels meer dan vier vijfde van de omzet uit digitale initiatieven komt is het gevolg van forse investeringen en een reeks selectieve overnames in de IT-sector. Hoewel Wolters Kluwer actief is in meer dan 180 landen en ieder product of dienst een andere economische dynamiek kent, beschikt het bedrijf in meer of mindere mate over vijf concurrentievoordelen.

“Wolters Kluwer heeft de dikke gidsen met gespecialiseerde informatie, waar het groot mee werd, achter zich gelaten. Al die kennis zit in softwarepakketten die we nu aan klanten verkopen”, aldus financieel directeur Kevin Entricken. Entricken benadrukte toen dat "content" nog altijd de kern van het in 1889 opgerichte bedrijf is. 

“Er zit in dit bedrijf heel veel kennis van sectoren. De manier waarop we die met de wereld delen is alleen veranderd.”

Wolters Kluwer’s concurrentievoordeel bestaat uit verzamelde data en informatie die worden omgezet in digitale diensten aan bedrijven – denk aan softwareprogramma's en applicaties voor tablets en mobiele telefoons. Naar eigen zeggen levert Wolters Kluwer aan 90 procent van de grootste banken wereldwijd, aan 100 procent van de grote accountantskantoren in de Verenigde Staten en aan een miljoen medisch specialisten wereldwijd.

De noodzaak om steeds efficiënter te werken in combinatie met een toenemende complexiteit van regelgeving (denk aan alle regels die nu op financiële instellingen afkomen) maakt dat klanten van Wolters Kluwer bijna niet om het bedrijf heen kunnen. Een arts kan via een applicatie op een iPad een snelle diagnose stellen aan het ziekbed van een patiënt, een advocaat kan jurisprudentie opvragen tijdens een rechtszaak en een belastingadviseur kan in een handomdraai een aangifte opmaken. Een goed voorbeeld van de kracht binnen het onderdeel Clinical Solutions is UpToDate, een Amerikaans digitaal platform met een miljoen gebruikers dat in 2008 werd overgenomen, het afgelopen jaar groeide dit platform met 9 procent organisch.

Voor concurrenten of nieuwe toetreders lijkt het een lastige klus om de databases van Wolters Kluwer na te bouwen en vergelijkbare diensten aan te bieden. Vooral in de (niche)markten waarin Wolters Kluwer de nummer één of twee positie heeft (juridische tak in Europa en de fiscale, gezondheid en compliance activiteiten in de Verenigde Staten) kunnen concurrenten moeilijk een vuist maken. Jaarlijks investeert het bedrijf ongeveer 5 procent van haar omzet in het bijhouden en verbeteren van de content, hetgeen een stevige toetredingsdrempel ("barrier to entry") creëert. Het nabouwen van de datasets is zo kostbaar dat concurrenten er niet snel aan zullen beginnen.

Hier speelt ook een soort van netwerkeffect. Doordat Wolters Kluwer in nichemarkten het grootste deel van de markt in handen heeft, en dus de hoogste omzet boekt, kan het in absolute zin het meest investeren in het uitbouwen van haar platforms, datasets en andere digitale initiatieven. Hierdoor wordt Wolters Kluwer weer interessanter voor zowel oude en nieuwe klanten. Zonder het bij de naam te noemen wijst CEO McKinstry op dit concurrentievoordeel in een interview met Management Scope halverwege 2017. "De kern is dat wij, in tegenstelling tot vrijwel alle concurrenten, onze softwareprogramma's onderling kunnen laten communiceren. En onze doelgroepen het volledige palet aan producten en diensten kunnen verkopen dat zij nodig hebben om hun werk goed en accuraat te kunnen doen."

Door het netwerkeffect kan een soort vicieuze cirkel ontstaat, waardoor het concurrentievoordeel over tijd toeneemt. Wolters Kluwer investeert acht tot tien procent van de omzet in nieuwe digitale oplossingen en diensten, ieder jaar weer. 

Overzichtspagina Wolters Kluwer

Hoewel de omvang van Wolters Kluwer beperkt is met een omzet van 4,3 miljard euro in 2018, is het bedrijf marktleider in enkele niches. Bij deze activiteiten – denk aan de juridische data/producten die zijn afgestemd op (zeer) uiteenlopende wetgeving in Europese landen – kan sprake zijn van een zekere mate van schaalvoordelen.

Als het om schaal gaat is het een voordeel dat Wolters Kluwer steeds meer een softwarebedrijf wordt. Zo’n beetje alle kosten zitten in het programmeren van het eerste softwarepakket of dataoplossing. De kosten van het tweede, derde of vierde pakket bedragen nagenoeg nul. Dit is een belangrijke reden dat de transformatie naar een digitaal bedrijf samenvalt met een geleidelijke verbetering van de marges.

De operationele winstmarge steeg van 21 procent in 2014 naar 23 procent in 2018. In 2019 denkt Wolters Kluwer dat de marge tussen de 23 en 23,5 procent zal liggen.

Klanten van Wolters Kluwer zullen niet snel naar een alternatieve dienstverlener opstappen. Belastingadviseurs, advocaten en medische specialisten kunnen alleen hun royale uurloon naar hun klanten verantwoorden als hun adviezen accuraat zijn en in overeenstemming zijn met de meest actuele informatie/regels. Fouten zijn kostbaar.

Als een klant eenmaal binnen is bij Wolters Kluwer en de dienstverlening bevalt dan zal een klant niet snel geneigd zijn zomaar te wisselen van aanbieder. De data is namelijk essentieel voor de bedrijfsvoering van een klant. Ook is de factuur van Wolters Kluwer klein afgezet tegen de totale kostenbasis van een klant, waardoor zij niet snel klagen over hoge tarieven (“pricing power”). Een andere overstapdrempel bestaat uit het feit dat klanten in meer of mindere mate gewend raken aan producten van Wolters Kluwer (vooral software). Het kost tijd en moeite om een nieuw programma onder de knie te krijgen. Dat klanten blijven plakken blijkt ook uit het feit dat ongeveer 85 procent van de afnemers contracten vernieuwt. 

Dit soort overstapdrempels zorgt ervoor dat maar liefst 78 procent van alle Wolters Kluwer's verkopen terugkerend is ("recurring", jaarcijfers 2018). Tijdens de jaarlijkse analistenbijeenkomst liet McKinstry ontvallen dat bij softwareproducten dit percentage ruim boven de 90 procent ligt. Volgens de topvrouw is het zo dat klanten die oplossingen van Wolters Kluwer iedere dag meerdere uren gebruiken en daar tevreden over zijn, hoge overstapdrempels ervaren om over te stappen op een andere dienst. Beleggers zien dit graag, omdat dit de financiële cijfers beter voorspelbaar maakt. 

Risico's 
Hoewel elke vorm van dienstverlening van Wolters Kluwer een eigen economische dynamiek kent, opereert het bedrijf in sectoren waarin rendementen en marges relatief hoog liggen. Desalniettemin zijn er een aantal bedreigingen voor het verdienmodel.

1.) Het is niet ondenkbaar dat softwarebedrijven, al dan niet met behulp van gratis databases, alternatieve diensten zullen proberen aan te bieden. Dit zou voor druk op de marges kunnen zorgen. Wolters Kluwer ziet Microsoft en Google overigens niet als concurrent. “Microsoft bouwt producten voor algemeen gebruik. Dat is een andere wereld dan die van ons. Google is voor onze professionele klanten niet efficiënt genoeg als zoekmachine. Zij moeten in één klik het juiste antwoord hebben. Google kan ze dat niet bieden”, aldus topvrouw Nancy McKinstry in een interview met Het Financieele Dagblad.

2.) Daar waar het gehele concern slechts 12 procent van zijn omzet uit papieren publicaties haalt, is dat bij de juridische tak 31 procent. Ondanks de groei van de digitale producten zorgt de daling van de print-omzet ervoor dat de omzet nog steeds zakt, terwijl de andere divisies juist steeds groter groeien. Op de korte termijn zijn de vooruitzichten ongunstig, maar op de wat langere termijn ziet Wolters Kluwer kansen, omdat onvermijdelijk is dat uiteindelijk ook juristen en advocaten “digitaler” zullen worden.

3.) Wolters Kluwer haalt meer dan 60 procent van de omzet uit Noord-Amerika. Hoewel het concern zich gedeeltelijk met derivaten indekt tegen valutaschommelingen is het bedrijf gevoelig voor de Amerikaanse munt. Iedere één-procent daling van de dollar neemt een hap van 8 miljoen euro uit het bedrijfsresultaat, zo is te lezen in het jaarverslag 2018. Het bedrijf zet in op opkomende markten, maar is hier nog relatief klein (acht procent van de omzet). Het is lastig om in te schatten of Wolters Kluwer in deze regio eenzelfde dominante positie zal bemachtigen als in de Westerse wereld (lees: dezelfde rendementen). In ieder geval ogen niet alle initiatieven even succesvol. Zo verkocht het bedrijf eerder een belang in Rusland vanwege het buitenland onvriendelijke beleid van president Vladimir Poetin.

4.) Een belangrijke driver voor het bedrijf zijn de overnames in digitale groei en afstotingen van langzaam groeiende print activiteiten. Die strategie vormt ook het belangrijkste risico van het bedrijf. Zo deed Wolters Kluwer in boekjaar 2016 twee belangrijke overnames: de softwarebedrijven Enablon (Legal) en Emmi (Health). De belangrijkste uitdaging voor Wolters de komende jaren is om de overgenomen softwarebedrijven verder op te schalen, met als gevolg hogere omzet en hogere marges. Het doel is dat overnames binnen een termijn van drie tot vijf jaar de kostenvoet van kapitaal goedmaken. Of Wolters Kluwer hierin slaagt is lastig te beoordelen, omdat het bedrijf weinig scheutig is met informatie.

5.) Wolters Kluwer werd dit jaar getroffen door een cyberaanval. In enkele platforms en applicaties werd schadelijke software (malware) aangetroffen. Als voorzorgsmaatregel haalde Wolters alle diensten offline. Dit gebeurde echter in eerste instantie zonder aan klanten uit te leggen waarom. Met als gevolg dat veel klanten gefrustreerd achterbleven. Het is voor klanten cruciaal dat de applicaties en platformen werken. Volgens Wolters Kluwer waren er geen aanwijzingen dat klantgegevens en systemen in gevaar zijn gebracht of dat de vertrouwelijkheid van de gegevens was geschonden. Het risico op cybervaanvallen wordt onderstreept in de risicoparagraaf van het jaarverslag en naar eigenzeggen is het bedrijf continue bezig om zich beter te beveiligen. Toch is het fout gegaan, gezien het belang van cybersecurity voor de bedrijfsvoering zal Wolters Kluwer er alles aan moeten doen om dit in de toekomst te vermijden om het vertrouwen van klanten te behouden.

Overzicht van alle barometers