VEB.net maakt gebruik van cookies om het gebruiksgemak van de website te verbeteren. 

Just Eat Takeaway claimde twee jaar geleden enkele tientallen miljoenen nodig te hebben om de activiteiten in het Verenigd Koninkrijk weer op de rit te krijgen. Inmiddels is de maaltijdbezorger al een veelvoud van dit bedrag kwijt. Voorlopig zal het bedrijf moeten blijven investeren in de Britse markt om de concurrentie voor te blijven, waardoor de winstgevendheid onder druk staat.

Het is begin 2020 als het toenmalige Takeaway de overnamestrijd met investeerder Prosus om de Britse maaltijdbezorger Just Eat weet te winnen. Met die overname betreedt het moederbedrijf van Thuisbezorgd het strijdtoneel in het Verenigd Koninkrijk (VK).

Just Eat heeft op dat moment, vooral in Londen, marktaandeel verloren aan nieuwere spelers als Uber Eats en Deliveroo. De nieuwe combinatie Just Eat Takeaway (JET) verwacht met “enkele tientallen miljoenen” euro’s de marktpositie in het VK te kunnen herstellen. Nu, twee jaar later, blijkt dat de werkelijke investeringen enkele honderden miljoenen euro’s bedragen.

Door marketinguitgaven en het aansluiten van nieuwe restaurants op het platform verdubbelde het aantal orders over deze periode. Die groei werd vooral gedragen door de vertienvoudiging van het aantal logistieke orders. Dat zijn bestellingen die JET met zijn eigen koeriers bij de klanten thuisbezorgt.

De voorsprong van JET op de beursgenoteerde Britse concurrent Deliveroo in het absolute aantal orders werd in deze periode dan ook een stuk groter. Maar het afgelopen kwartaal leek Deliveroo zich weer terug te vechten en nam het verschil af. Wat is hier aan de hand?

Netwerkeffecten
Om te proberen te begrijpen waarom JET veel geld stopt in zijn Britse fietskoeriers moeten we terug naar de kern van maaltijdbezorgplatforms. Het succes van die bedrijven leunt zwaar op het zogenoemde netwerkeffect.

Hoe meer restaurants aangesloten zijn bij het platform van maaltijdbezorgers, hoe aantrekkelijker de website en de app op de smartphone zijn voor klanten. Daarmee wordt de dienst weer aantrekkelijker voor nieuwe restaurants, en zo verder.

De maaltijdbezorger met het grootste aantal klanten en restaurantaanbod zal uiteindelijk als winnaar uit de strijd komen, zo is de gedachte en hoop van de platforms.

Door die filosofie zijn de activiteiten van JET in het VK radicaal veranderd. Van een marktplaatsmodel, waarbij JET louter een schakel was tussen restaurant en klant en het restaurant helemaal zelf verantwoordelijk was voor de bezorging, naar een zogenoemd hybride model. Bij dat model wordt in bepaalde steden of regio’s de bezorging voor een deel gedaan door fietskoeriers van JET.

Winstgevender
Alhoewel het hybride model het zicht op winst verder naar de toekomst schuift, is JET op deze manier in staat om Britse klanten een groter restaurantaanbod tegen lagere prijzen aan te bieden dan concurrenten als Deliveroo en Uber die bezorging geheel in eigen hand nemen. JET’s hybride model mag minder lucratief zijn, door de hoge winsten op orders die nog volgens het oude marktplaatsmodel worden afgehandeld, is het onderliggend toch nog altijd stukken winstgevender dan dat van spelers die alle bezorging zelf doen.

Als JET niet zou investeren in onrendabele logistieke orders, dan zouden Deliveroo of Uber vroeg of laat, dankzij netwerkeffecten, ook de lucratieve marktplaatsrestaurants van JET binnen kunnen hengelen. Het is dus van groot belang dat klanten van JET ook klant blijven.

In de strijd om marktaandeel is JET in het VK vanaf begin 2020 begonnen met het toevoegen van alle grote fastfoodketens (McDonald’s, Burger King en KFC) en populaire kleine restaurants die het logistieke netwerk van JET nodig hebben.

Ordertoename Deliveroo gaat gepaard met verliezen


- Terwijl JET het aantal orders in het VK en Ierland in het afgelopen kwartaal iets zag teruglopen, nam het aantal orders bij concurrent Deliveroo toe. Naast het feit dat JET tarieven verhoogde is daar nog een andere verklaring voor.

- Het Britse Deliveroo biedt namelijk een zogeheten Plus-abonnement aan, waarbij klanten voor een vast laag maandtarief geen bezorgkosten meer hoeven te betalen. Bijna de helft van de Deliveroo-klanten maakt hier gebruik van.

- Medio september vorig jaar sloot Deliveroo een deal met Amazon, waardoor alle Britse en Ierse Amazon Prime-leden aanspraak maakten op een gratis Deliveroo Plus-lidmaatschap voor een jaar. Amazon is al meer dan twee jaar aandeelhouder in Deliveroo.

- De toename van het aantal orders bij Deliveroo in het vierde kwartaal valt ook niet los te zien van de nieuwe samenwerking. Uit data van Yipit blijkt dat inmiddels een derde van de Plus-klanten een gratis lidmaatschap via Amazon heeft.

- Hoewel het aantal orders door de samenwerking met Amazon flink toeneemt, zullen hierdoor de verliezen bij Deliveroo verder oplopen. Bovendien bezorgt Deliveroo ook boodschappen. Dat zorgt weliswaar voor meer orders, maar ook voor hogere verliezen.

- Uiteindelijk zullen de tarieven omhoog moeten bij Deliveroo, wil de bezorgdienst ooit winst gaan maken. Maar met Amazon als aandeelhouder is niet uit te sluiten dat de prijzenoorlog langer voortduurt dan JET-topman Groen lief is.


Orderkloof
Het Britse restaurantaanbod van JET is dan ook onherkenbaar in vergelijking met twee jaar geleden. En hierdoor is het gat in orders tussen JET en de kleinere concurrent Deliveroo fors opgelopen in de laatste twee jaar.

JET-baas Jitse Groen benadrukte bij een recente cijferpresentatie het belang van een flinke orderkloof met concurrenten. “We willen de concurrentie ontgroeien, niet per se in relatieve zin, maar in absolute zin”, aldus Groen, die verder verduidelijkte dat JET bewust niet winstgevend is op de Britse markt omdat geïnvesteerd wordt in groei.

Doordat sinds maart vorig jaar Deliveroo ook beursgenoteerd is, kunnen beleggers de ordercijfers in de regio VK en Ierland aan elkaar spiegelen.

Het aantal orders van JET in het VK en Ierland lag in het eerste kwartaal van 2020 naar schatting 19 miljoen hoger dan van Deliveroo. In het vierde kwartaal van vorig jaar was dat verschil opgelopen tot bijna 33 miljoen.

Maar over de laatste drie maanden van vorig jaar nam het verschil voor het eerst in zes kwartalen af – naar schatting 38,2 miljoen orders in het derde kwartaal tegen 32,5 miljoen orders in het laatste kwartaal van 2021.



Verliezen dempen
De laatste twee jaar is door JET een prijzenoorlog ontketend in het VK. Door het goedkoopst te zijn, hopen de Nederlanders klanten af te pakken van Uber Eats en Deliveroo. Zo was bezorging gratis in Londen en in enkele andere grote steden en leverde het de hamburgers van grote fastfoodketens bijna zonder bezorgkosten.

Het is de drijvende kracht achter het toenemende verschil in orders tussen JET en Deliveroo sinds begin 2020.

Deze investeringen hebben de winstgevendheid van de Britse activiteiten zwaar geraakt. Terwijl het aantal logistieke orders toenam van 8 procent in 2019 naar 40 procent van alle orders vorig jaar, dook JET diep in de rode cijfers.

Over de eerste zes maanden van 2021 liep het ebitda-verlies in het VK (exclusief Ierland) op tot 71 miljoen euro. In dezelfde periode een jaar eerder werd nog een winst van 127 miljoen euro geboekt.

Het belangrijkste strijdtoneel in het VK is Londen. Mede dankzij gratis bezorging wist JET hier in de laatste 15 maanden 10 procent aan verloren marktaandeel terug te winnen.

Maar ergens in de tweede helft van vorig jaar kwam de klad erin. Om preciezer te zijn: vlak na de publicatie van de halfjaarupdate van 15 juli, toen JET de bezorgkosten fractioneel verhoogde. Aan de hand van informatie afkomstig van dataleverancier Yipit is te zien dat prijsverhogingen direct leiden tot minder orders.

Tegelijkertijd stelde JET ook minimumbestelbedragen voor orders in. Het is een tweetal keuzes dat heeft geleid tot een rem op het aantal orders, maar tegelijkertijd tot een aanzienlijk verbeterde winstgevendheid (ebitda). Volgens Groen is dit resultaat in de maand december het break-evenpunt genaderd.

JET haalt streep door Amerikaanse notering


Terwijl JET bezig is het Verenigd Koninkrijk richting winstgevendheid te krijgen, staat het in de Verenigde Staten voor de misschien nog wel lastigere opgave om marktaandeel te winnen ten opzichte van marktleider DoorDash en Uber (met Uber Eats).

JET kocht in de coronazomer van 2020 de Amerikaanse maaltijdbezorger Grubhub voor omgerekend 6,4 miljard euro. Als betaalmiddel dienden de eigen aandelen. Grubhub-aandeelhouders kregen in ruil voor hun stukken nieuw uit te geven aandelen JET. Onderdeel van de overnameafspraken was dat JET voor die aandelen een Amerikaanse beursnotering zou aanvragen.

Die notering kwam er, maar die blijkt van korte duur te zijn geweest. Vorige maand maakte bestuursvoorzitter Jitse Groen bekend alweer van de Nasdaq-beurs te vertrekken. Er was volgens hem te weinig handel in de Amerikaanse JET-aandelen. Ook wees hij erop dat het JET een significante kostenbesparing” oplevert. Na terugtrekking van de Nasdaq is het bedrijf niet langer gebonden aan de strenge eisen van de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC.

JET worstelt al langer om het huis op orde te krijgen zodat het een vinkje krijgt van de Amerikaanse autoriteiten. In het vorig jaar maart verschenen jaarverslag meldde Groen dat er rond de jaarafsluiting materiële zwaktes” waren aangetroffen in de interne beheersing. Ook kon niet voldoende worden vertrouwd op de systemen en software waarmee de omzet wordt geregistreerd. Voor accountant Deloitte was dit reden om zelf meer controlewerkzaamheden uit te voeren om voor de juistheid van de cijfers te kunnen instaan.

Sindsdien probeert JET met een bataljon adviseurs de gebreken te verhelpen. Uit documenten die de maaltijdbezorger vorig voorjaar indiende bij beurswaakhond SEC bleek dat de bedrijfstop uiterlijk in het jaarverslag over boekjaar 2022 moet verklaren dat de interne controle op orde is. Nu de laatste handelsdag op de Nasdaq waarschijnlijk nog dit kwartaal is, wordt JET in ieder geval niet meer op de hielen gezeten door de SEC.

Misschien is de beëindiging van de Amerikaanse notering ook wel een voorbode voor terugtrekkende bewegingen op de Amerikaanse markt. Sinds de overname van Grubhub is de beurskoers van JET met meer dan 60 procent gedaald. Na eerdere overnames in Duitsland, Israël en het Verenigd Koninkrijk heeft het inlijven van Grubhub het bedrijf in een lastige positie gebracht. Groen is naar eigen zeggen al een tijdje in gesprek met mogelijke partners voor Grubhub. Een oplossing is nodig voor een ommekeer in resultaten en het herwinnen van het vertrouwen van beleggers.


Niet te opgewonden
JET-baas Groen drukte analisten bij de vierdekwartaalupdate op het hart, niet al te opgewonden te raken van het feit dat het bedrijf inmiddels break-even draait in het VK. Het bedrijf wil namelijk fors blijven investeren, vooral in het eigen bezorgnetwerk in Londen.

“Ik geloof niet dat we al klaar zijn met het creëren van de kloof met de concurrentie in het VK”, aldus Groen.

De kans is klein dat JET dit jaar veel winst boekt in het VK. Groen: “We investeren alles wat nodig is om ervoor te zorgen dat we met afstand de marktleider in Londen worden. Dat is onze topprioriteit.”

Het zal voor JET nog wel even schipperen blijven tussen enerzijds het vergroten van de orderkloof met concurrenten als Deliveroo en anderzijds het verbeteren van de winstgevendheid. De strijd om de Britse bezorgklant is nog niet gestreden.


U heeft geen gratis artikelen meer over
Nog geen VEB-account?
Voor toegang tot de volledige website dient u een VEB-lidmaatschap aan te houden en in te loggen.
Ik wil inloggen
Meer infomatie over het VEB -lidmaatschap

Wilt u reageren op bovenstaand artikel? Stuur dan een e-mail naar info@veb.net