De mythe van de inflatiebescherming
In het Babylon van Nebukadnezar kocht je met één troy ounce (31,1 gram) goud 350 broden. Tweeënhalf millennia later is dat nog steeds een realistische prijs bij een ambachtelijke bakker – de koopkracht is intact gebleven. Maar in één jaar tijd verdubbelde de goudprijs. Diezelfde ounce koopt nu 700 broden. Hier wringt de schoen: op de korte termijn is er geen link met inflatie.

In de jaren zeventig was goud een uitstekende inflatiehedge: de prijs steeg van $35 naar $850. Maar in de jaren tachtig en negentig bleef goud juist ver achter bij de inflatie. Sinds 2000 presteerde het weer fors beter. Het beeld wisselt dus sterk per decennium. Wie goud koopt als bescherming tegen stijgende prijzen, moet rekening houden met flinke tussentijdse schommelingen.

Goud als buffer in slechte tijden
Waar goud wél aan zijn reputatie voldoet, is als tegenwicht voor aandelen. Over de afgelopen vijftig jaar bewoog goud grotendeels onafhankelijk van de beurs – soms omhoog als aandelen daalden, soms andersom. Wie goud toevoegt aan een aandelenportefeuille, dempt daarmee de schommelingen.

Vooral in crisistijden toont goud zijn waarde. Bij elf grote beursdalingen in de laatste vijftig jaar steeg goud in acht gevallen. In de drie gevallen dat goud wél mee daalde, was de terugval kleiner dan die van aandelen.

Toch is goud geen wondermiddel. Zoals belegger Marc Faber het verwoordde: "Toen Timoer Lenk in 1400 Aleppo en Damascus plunderde, hielp het niet om je vermogen in goud te hebben. Je verloor zowel je leven als je goud”.

Waarom is goud nu zo duur?
De onderzoekers identificeren meerdere factoren achter de recordprijzen. Het jaarlijkse aanbod van nieuw gedolven goud ligt grotendeels vast – een extra goudmijn openen duurt jaren. De vraag is wel variabel, en heeft daarom direct impact op de prijs.

Centrale banken kopen goud
Na de Russische invasie van Oekraïne bevroren westerse landen 300 miljard dollar aan Russische dollarreserves. China ziet dat risico en diversifieert weg van de dollar, maar het is breder dan dat: centrale banken wereldwijd kochten de afgelopen jaren recordhoeveelheden goud. De afgelopen tien jaar kochten China en Rusland samen circa 2.500 ton, maar ook landen als India, Turkije en Polen bouwden hun goudvoorraden fors uit. Goud kan niet "bevroren" worden, anders dan dollars. Zelfs De Nederlandsche Bank, die niet bijkoopt, noemt goud een "vertrouwensanker" – de ultieme reserve als het financiële systeem onder druk komt.

Beleggers volgen
Ook particuliere en institutionele beleggers stapten massaal in. Volgens de World Gold Council groeide de hoeveelheid goud in ETF's in 2025 met 801 ton – het op een na sterkste jaar ooit. De instroom bereikte een record van 89 miljard dollar. Daarnaast steeg de verkoop van goudbaren en -munten naar het hoogste niveau in twaalf jaar. De World Gold Council noemt als drijfveren: geopolitieke spanningen, dollarzwakte en wat het benoemt als "FOMO" – de angst om de rally te missen. 

Goud als bankkapitaal: een toekomstscenario
Een factor die de prijs verder zou kúnnen opdrijven, is een wijziging van de bankregels. Banken zoals ING en Rabobank moeten buffers aanhouden om crises te doorstaan. Internationale regels bepalen wat daarvoor meetelt: staatsobligaties van kredietwaardige landen volledig en bedrijfsobligaties gedeeltelijk. Goud is daarentegen uitgesloten van de berekening van cruciale liquiditeitsbuffers. Mocht dat veranderen, dan ontstaat een vraagschok. Als banken 5 procent van hun kapitaalbuffers in goud zouden aanhouden, betekent dat 1.900 ton extra vraag volgens de onderzoekers – meer dan de helft van de jaarlijkse wereldproductie. Vooralsnog klinken zulke regelwijzigingen vooral als wishful thinking van goudgelovigen.

Het gouden dilemma
Hier zit de crux voor beleggers. Historisch gezien levert goud op de zeer lange termijn een reëel rendement van nul: het behoudt zijn koopkracht, maar groeit niet. Dit impliceert dat periodes van hoge reële prijzen gevolgd worden door lage of negatieve rendementen. Op basis van het verleden suggereren onderzoekers Erb en Harvey dan ook bescheiden tot negatieve rendementen voor de komende tien jaar.
Wat betekent dit voor particuliere beleggers?

Goud kan een nuttige rol spelen in een gespreide portefeuille, vooral als bescherming tegen extreme beursdalingen. Wie goud koopt als inflatiehedge moet beseffen dat dit op korte termijn niet betrouwbaar werkt.

De huidige reële goudprijs – gecorrigeerd voor inflatie – is hoog in historisch perspectief. Dat betekent niet dat de prijs niet verder kan stijgen – maar een hoge reële prijs tempert wel de rendementsverwachtingen.

Tot slot: goud genereert geen cashflow, dividend of rente. Warren Buffett is geen liefhebber: "Goud wordt ergens in Afrika uit de grond gehaald... we smelten het om, graven een nieuw gat, begraven het weer en betalen mensen om eromheen te staan om het te bewaken. Het heeft geen enkel nut." Maar in Babylon was goud al een betrouwbaar betaalmiddel, en die koopkracht is 2.500 jaar later intact. Dat is precies de spanning: goud groeit niet, maar overleeft alles. Voor beleggers die daar een prijs voor willen betalen, kan het een plek in de portefeuille verdienen — mits de verwachtingen realistisch zijn.

Beleggen in goud
Er zijn verschillende mogelijkheden om in goud te beleggen. Fysiek goud kopen kan bij diverse partijen, inclusief opslag in een kluis. Een nadeel zijn de hoge transactie- en opslagkosten.

Het meest voor de hand ligt een exchange traded commodity, dat fysiek goud koopt als onderpand. Een ETC is juridisch een schuldinstrument: beleggers lopen daarmee tegenpartijrisico op de uitgever.

Lees meer over beleggen in goud in Effect van september 2024: Drie manieren om goud in de portefeuille op te nemen.