Het eerste kwartaal van 2026 zit er bijna op, en dat was allesbehalve rustig. Belangrijke aandelen-indices begonnen het jaar nog op recordniveaus, maar staan inmiddels in het rood. Softwareaandelen als Adobe kregen harde klappen. Tegelijk blijft de economische groei redelijk op peil, terwijl in de VS de spanningen tussen het Witte Huis en de Fed tot ongekende hoogte opliepen. Ondertussen drijft de oorlog in het Midden-Oosten de olieprijs op tot ruim boven de 100 dollar, iets wat wereldwijd aan de pomp voelbaar is.

Te midden van al die ontwikkelingen valt één beweging extra op: het gedrag van de Amerikaanse dollar. Die stijgt in waarde. Op het eerste gezicht verrassend, maar bij nader inzien toch minder dan gedacht.

Dollar als veilige haven
Wanneer geopolitieke spanningen oplopen en grote mogendheden daarbij betrokken raken, wordt de Amerikaanse dollar doorgaans sterker. De munt geldt al decennialang als veilige haven: beleggers zoeken er bescherming, wat de vraag naar dollars opdrijft en de koers stuwt.

2025 vormde een opvallende uitzondering op die regel. Het jaar kende volop geopolitieke spanningen en handelsoorlogen – ook tussen bondgenoten – en gewapende conflicten. Toch verloor de dollar juist aanzienlijk aan waarde.

Die daling kwam voor veel analisten onverwacht. Begin 2025 leek het slechts een kwestie van tijd voordat de euro en de dollar pariteit (een wisselkoers van 1-op-1 tussen de twee munten) zouden bereiken. In plaats daarvan liep de verhouding van het aantal dollars per euro op tot 1,20, een waardedaling van circa 15 procent voor de dollar ten opzichte van het begin van het jaar.

Afwijkend verloop
Waar kwam dat afwijkende dollarverloop vandaan? De verwachting was dat een Republikeinse president, gesteund door meerderheden in beide kamers, voor stabiliteit zou zorgen. In de praktijk gebeurde het tegenovergestelde. De VS raakten verwikkeld in handelsoorlogen, de relatie met bondgenoten verslechterde en het Witte Huis zette de Fed onder zware druk om de rente sneller en verder te verlagen.

Beleggers hebben doorgaans een hekel aan handelsoorlogen en nog meer aan politieke druk op de centrale bank. Zeker in een periode waarin een nieuwe voorzitter moet worden benoemd.

De daling werd versterkt doordat beleggers hun wisselkoersrisico alsnog gingen afdekken toen de dollar bleef zakken. Die hedge-activiteiten zorgden voor extra neerwaartse druk op de munt. Tegelijkertijd ontbrak politieke tegenmacht: het parlement liet het beleid van president Trump grotendeels passeren.

Groeiende oppositie  
Op veel fronten is het beeld inmiddels gekanteld. De weerstand tegen Trumps beleidsvoornemens neemt toe, onder meer vanuit de federale rechtspraak, die steeds vaker ingrijpt. In het Congres groeit de oppositie eveneens, ook binnen Republikeinse gelederen. Daarmee lijkt het Amerikaanse systeem van checks and balances weer aan kracht te winnen.

Wind weer in de rug
Intussen laten steeds meer Fed-bestuurders doorschemeren dat een renteverhoging dit jaar niet uitgesloten is. Hogere rentes ondersteunen doorgaans de waarde van de valuta.

Alles bij elkaar kreeg de dollar in het eerste kwartaal weer rugwind. Waar de munt in 2025 nog verzwakte ondanks oplopende spanningen in het Midden-Oosten, reageerde hij recent weer zoals gebruikelijk: met een stijging.

Weinig partijen verwachten dat de dollar verder aan kracht wint tot pariteit, al is het niet uitgesloten. Waarschijnlijker is dat de verhouding euro-dollar binnen de bandbreedte van de afgelopen jaren blijft bewegen, grofweg tussen 1,05 en 1,20.