De vertrouwelijke aanvraag die het bedrijf deze week indiende bij de Amerikaanse beurswaakhond SEC markeert daarmee meer dan de volgende stap in de AI-race. Voor het eerst wordt een van de meest waardevolle AI-bedrijven ter wereld blootgesteld aan het oordeel van publieke beleggers.

Drie jaar geleden was Anthropic, opgericht door voormalige OpenAI-onderzoekers Dario en Daniela Amodei, nog een relatief onbekende start-up. Inmiddels behoort het bedrijf tot de meest waardevolle private ondernemingen ter wereld. 

In mei 2023 werd Anthropic gewaardeerd op 4,5 miljard dollar. Bij de meest recente financieringsronde lag die waardering op 965 miljard dollar. Daarmee is Anthropic inmiddels meer waard dan concurrent OpenAI, dat wordt gewaardeerd op 852 miljard dollar. In iets meer dan drie jaar tijd werd Anthropic ruim tweehonderd keer zoveel waard. Zelfs tijdens de internetzeepbel waren dergelijke groeicurves zeldzaam.

Toch gaat de vergelijking met eerdere technologiehypes maar gedeeltelijk op. Bedrijven als Pets.com en Webvan hadden nauwelijks omzet, maar kregen wel miljardenwaarderingen. Beleggers betaalden vooral voor beloftes. De verdienmodellen rammelden.

Bij Anthropic groeit niet alleen de waardering explosief, maar ook de omzet - en die stijgt zelfs sneller.

De omzet groeit nog sneller
Volgens Anthropic bedraagt de jaaromzet inmiddels 47 miljard dollar, gebaseerd op de maandomzet van mei, omgerekend naar een volledig jaar. In 2023 lag de omzet nog rond de 100 miljoen dollar.

Opvallend genoeg komt die groei niet vooral van chatbot Claude, maar van AI-software die programmeurs helpt code te schrijven, testen en verbeteren. Vooral Claude Code groeide in korte tijd uit tot een van de populairste AI-tools onder softwareontwikkelaars. 

Dat verklaart ook een belangrijk verschil met OpenAI. Waar ChatGPT uitgroeide tot een wereldwijd consumentenproduct, richtte Anthropic zich vanaf het begin (ook) op bedrijven. Grote organisaties gebruiken Claude steeds vaker als hulpmiddel voor programmeurs, data-analisten en andere kenniswerkers. Dat levert terugkerende inkomsten op die beleggers doorgaans aantrekkelijk vinden. 

Volgens analisten ligt daar de grootste kans van AI. Softwareontwikkeling, klantenservice, juridische ondersteuning en administratief werk behoren tot de eerste grote markten waar AI bestaande werkprocessen op zijn kop kan zetten. Juist in die markt lijkt Anthropic sterker gepositioneerd dan veel concurrenten, waaronder OpenAI, Alphabet (Gemini) en xAI van Elon Musk.  

Minder speculatief dan het lijkt
De enorme waardering wekt de indruk van een nieuwe AI-zeepbel. Hoewel het beursgangdocument nog niet is gepubliceerd, vertellen de al bekende cijfers een genuanceerder verhaal.

De verhouding tussen de waardering van Anthropic en de omzet daalt namelijk. Terwijl de waardering in drie jaar tijd explodeerde van 4,5 miljard dollar naar 965 miljard dollar, liep de verhouding tussen waardering en omzet terug van piekniveaus rond de honderd keer de jaaromzet naar iets meer dan twintig keer.  

Beleggers betalen daardoor niet steeds meer voor elke dollar omzet (zie onderstaande grafiek). Om het ordinair te zeggen: Anthropic verdient simpelweg veel meer geld dan enkele jaren geleden voor mogelijk werd gehouden. 

Een waardering van twintig keer de jaaromzet is hoog, maar niet ongekend voor snelgroeiende softwarebedrijven. Facebook (nu Meta) ging in 2012 tegen 28 keer de omzet naar de beurs, terwijl beleggers tijdens de technologiespeculatie van 2020 voor bedrijven als Snowflake zelfs meer dan 100 keer de jaaromzet betaalden. 

Wat Anthropic uitzonderlijk maakt, is niet alleen dat beleggers ruim twintig keer de omzet betalen, maar dat zij die multiple toepassen op een omzet die al in de tientallen miljarden dollars loopt.

De race naar een waardering van duizend miljard dollar

Bron: verslaggeving Anthropic, JP Morgan. Bedragen in miljarden dollars. In grijs de waardering gedeeld door de jaaromzet. Uitgelicht in geel de waardering van Anthropic.

De echte strijd gaat om chips en stroom
Toch vertellen omzet en waardering slechts een deel van het verhaal.

Achter de AI-boom schuilt een industrie die ongekend kapitaalintensief is. Waar softwarebedrijven vroeger vooral programmeurs nodig hadden, zijn nu ook enorme hoeveelheden chips, datacenters en elektriciteit nodig. Anthropic, OpenAI, Google DeepMind en xAI investeren gezamenlijk tientallen miljarden dollars per jaar in rekenkracht. 

Door de jacht op rekenkracht dreigen chips, energie en datacenters de beperkende factor te worden. Anthropic probeert die uitdaging voor te blijven met overeenkomsten met Amazon, Google en infrastructuurpartners als chipontwerper Broadcom en cloudspecialist CoreWeave. Tegelijkertijd investeren Amerikaanse en Chinese concurrenten agressief in nieuwe modellen en datacenters.

En daar zit iets ongemakkelijks. AI-modellen zelf worden steeds goedkoper. Als die modellen ook steeds meer op elkaar gaan lijken, ontstaat het risico dat aanbieders vooral op prijs moeten concurreren. In dat scenario komt een groter deel van de economische waarde terecht bij leveranciers van chips, cloudcapaciteit en energie. Beleggers moeten dus vooral inschatten hoe onderscheidend en lucratief de modellen en proposities van Anthropic werkelijk zijn.

Een belangrijk signaal in die discussie is dat Anthropic volgens The Wall Street Journal in het tweede kwartaal voor het eerst een operationele winst verwacht te boeken. Dat suggereert dat de explosieve omzetgroei zich begint te vertalen in winst. Tegelijkertijd zal juist de beursgang moeten uitwijzen hoeveel waarde beleggers toekennen aan die winstgevendheid en hoe duurzaam zij die achten.

Ultieme markttest
Daarom wordt de beursgang van Anthropic gezien als een cruciale test voor de hele sector.

Private investeerders hebben de afgelopen jaren vrijwel onbeperkt kapitaal beschikbaar gesteld aan AI-bedrijven. Op de beurs gelden andere regels. Beleggers op de beurs willen niet alleen groei zien, maar ook bewijs dat die groei uiteindelijk kan worden omgezet in duurzame winsten. 

De beursgang wordt daarmee meer dan een financieringsronde. Zij wordt een belangrijke toets van de door de markt ingeschatte economische waarde van kunstmatige intelligentie. Ook OpenAI werkt aan een beursgang, terwijl SpaceX zich opmaakt voor wat mogelijk de grootste beursintroductie ooit wordt. Samen zullen die noteringen laten zien hoeveel beleggers bereid zijn te betalen voor de technologiebedrijven die de komende decennia denken te domineren. 

De vraag is inmiddels niet meer óf AI economische waarde creëert. Die discussie lijkt voorbij. De vraag is hoeveel van die waarde uiteindelijk bij bedrijven als Anthropic terechtkomt. En precies daarover zal Wall Street binnenkort een oordeel vellen.