Twee jaar geleden draaide het AI-verhaal vooral om Nvidia. De explosieve vraag naar de rekenchips van het bedrijf liet zien dat AI niet langer een experiment was, maar een technologie waarvoor bedrijven massaal geld wilden uitgeven. Wie de ontwikkeling wilde volgen, keek naar Nvidia's orderboeken en de investeringsplannen van Microsoft, Amazon en Google.

Nu verschuift een deel van die aandacht naar Micron. Analisten verwachten dat de geheugenchipmaker woensdagavond een kwartaalomzet van 35,6 miljard dollar rapporteert, tegenover 9,3 miljard dollar een jaar geleden. Daarmee lijkt het bedrijf uit Boise, Idaho, in twaalf maanden tijd bijna vier keer zo groot te zijn geworden.

Dat is opvallend in een sector die jarenlang bekendstond om scherpe prijsschommelingen en terugkerende overcapaciteit. Zodra de vraag naar pc's of smartphones aantrok, investeerden producenten massaal in nieuwe fabrieken. Uiteindelijk ontstond overaanbod, daalden de prijzen en verdampten de winsten.

De vergeten helft van AI
AI vraagt niet alleen om meer rekenkracht, maar ook om veel meer geheugen. Grotere AI-modellen verwerken meer data en bedienen meer gebruikers tegelijk. Daardoor neemt ook de behoefte aan snel geheugen sterk toe.

Dat is goed terug te zien in de cijfers van de geheugenindustrie. Begin 2023 lag de gezamenlijke kwartaalomzet van Micron, Samsung Memory en SK Hynix nog onder de 20 miljard dollar. Inmiddels bedraagt die meer dan 160 miljard dollar (zie onderstaande grafiek).

Daarmee is de geheugenmarkt in korte tijd veranderd van een cyclische chipsector in een van de grootste profiteurs van de AI-boom.
Daardoor worden de cijfers van Micron tegenwoordig anders gelezen. Waar het bedrijf vroeger vooral een graadmeter was voor de vraag naar pc's, smartphones en servers, zien beleggers het nu ook als een indicator voor investeringen in AI-datacenters.

AI zorgt voor omzetexplosie in geheugen  

Bron: verslaggeving bedrijven, Bloomberg-consensus (24 juni), bewerking auteur. Kwartaalomzet van Micron (geel uitgelicht), SK Hynix en Samsung Memory. Micron rapporteert volgens een gebroken boekjaar en loopt één kwartaal (Q3) voor op de kalenderkwartalen van Samsung en SK Hynix. Bedragen in miljarden dollars.

Rekenchips en geheugenchips
Nvidia werd het gezicht van AI omdat zijn chips de miljarden berekeningen uitvoeren achter chatbots als ChatGPT, Claude, Gemini en andere AI-toepassingen. Maar zonder geheugenchips van bedrijven als Micron komen die berekeningen niet ver.

AI-systemen moeten enorme hoeveelheden data opslaan, ophalen en direct beschikbaar houden. Daardoor wordt de snelheid van het geheugen steeds belangrijker voor de prestaties van het totale systeem.

Vooral de vraag naar geheugen met hoge bandbreedte, beter bekend als HBM, groeit hard. Dit geheugen wordt direct naast AI-processoren geplaatst en verwerkt veel grotere hoeveelheden data dan traditioneel geheugen.

SK Hynix profiteerde daar als eerste van en groeide uit tot een belangrijke leverancier van Nvidia. Samsung probeert marktaandeel terug te winnen. Micron ontwikkelde zich ondertussen tot een serieuze derde speler in een markt die steeds centraler staat binnen de AI-industrie.

Een oude sector in een nieuwe rol
De vraag is of de huidige hausse uiteindelijk anders eindigt dan eerdere geheugencycli. De geschiedenis van de sector stemt tot voorzichtigheid. Hoge prijzen trekken investeringen aan, investeringen leiden tot meer capaciteit en meer capaciteit zet uiteindelijk de prijzen onder druk. Dat patroon heeft de geheugenmarkt decennialang gekenmerkt.

Toch zien beleggers verschillen met eerdere cycli. De markt wordt gedomineerd door drie spelers, terwijl nieuwe capaciteit steeds duurder en complexer wordt. Daarbij komt dat de productie van HBM meer fabriekscapaciteit vergt dan traditioneel geheugen en nauwer is afgestemd op specifieke klanten.

De aandacht bij Micron gaat daarom verder dan de omzet van één kwartaal. Beleggers luisteren vooral naar wat het bedrijf zegt over prijzen, capaciteit en toekomstige orders. De vraag is of de huidige vraaggolf conjunctureel is, of dat geheugen een structureel grotere rol heeft gekregen binnen de AI-industrie.

Van Boise naar Veldhoven
Samsung, Micron en SK Hynix hebben nieuwe lithografiemachines nodig om volgende generaties geheugen en HBM te produceren. Volgens schattingen van zakenbank Bank of America zijn deze bedrijven tussen 2026 en 2030 samen goed voor een substantieel deel van de vraag naar EUV-systemen van ASML.

Voor het bedrijf uit Veldhoven komen daarmee twee groeimotoren samen: AI-processoren én AI-geheugen.

Memory wordt een belangrijke klant voor ASML en Besi

Bron: Bank of America, bewerking auteur. Stand per 19 juni. Verdeling van de verwachte leveringen van EUV-systemen (ASML) en geavanceerde verpakkingsapparatuur (Besi) tussen 2026 en 2030. Elke staaf telt op tot 100% en toont het aandeel van verschillende eindklanten. Blauw vertegenwoordigt rekenchipmakers, rood geheugenchipmakers.

Ook Besi profiteert. De opmars van HBM vergroot de vraag naar geavanceerde bondingtechnologie, een markt waarin het bedrijf sterk gepositioneerd is. Geheugenproducenten vormen daardoor een steeds belangrijker deel van de toekomstige afzet.

ASM International profiteert eveneens van investeringen in geavanceerde chipproductie, maar heeft een minder directe blootstelling aan de geheugenmarkt. Het bedrijf uit Almere boogt vooral op de markt voor rekenchips, waaronder haar grote klant TSMC.

Wat Micron woensdag moet laten zien
Voor beleggers draait het daarom om meer dan de vraag of Micron de omzetverwachting haalt. De markt wil weten hoe de vraag naar geheugen zich ontwikkelt, hoe klanten naar de komende jaren kijken en of de huidige investeringsgolf aanhoudt.

De vergelijking met Nvidia blijft daarbij onvermijdelijk. Nvidia werd het gezicht van AI omdat het bedrijf de rekenchips leverde die de eerste golf mogelijk maakten. Micron staat voor een minder zichtbaar, maar steeds belangrijker deel van dezelfde ontwikkeling.

Dat maakt de cijfers van Micron deze week relevanter dan een gewoon kwartaalrapport van een Amerikaanse chipproducent. Ze laten zien hoe een deel van de chipsector, dat jarenlang als cyclisch en weinig geliefd werd beschouwd, is opgeschoven naar het hart van de AI-economie.