Wat is beleggen in het AI-tijdperk? Die vraag kent meerdere antwoorden, omdat ‘AI’ verschillende dingen kan betekenen.

Aan de ene kant is er AI als overkoepelende technologie. Dan gaat het bijvoorbeeld om de manier waarop bedrijven, overheden en organisaties AI inzetten en de invloed op verdienmodellen en verdelingsvraagstukken in de economie. En zelfs op hoe de hele maatschappij is ingericht.  

Aan de andere kant is er AI als hulpmiddel voor de particuliere belegger. Dan gaat het vooral om chatbots en taalmodellen die uitleg geven, informatie samenvatten of documenten doorzoeken. De praktische vraag is hoe nuttig dat is voor beleggers en of zij AI eigenlijk nodig hebben.

Wat betekent AI voor de basisprincipes en de praktijk van beleggen? Een analyse in zes bedrijven.    

1. AI en individuele aandelen
Een thema dat momenteel in de financiële media de meeste aandacht krijgt, is welke individuele aandelen profiteren van AI. We zien sterke koersstijgingen bij Big Tech, chipbedrijven, leveranciers van datacenterinfrastructuur en mijnbouwers.

Het is goed mogelijk dat later andere sectoren opduiken die profiteren van de investeringsgolf. Maar niemand weet welke bedrijven op lange termijn het meeste kunnen verdienen door AI. De echte invloed moet nog blijken. Daarom is inspelen op één AI-verhaal risicovol. Onderweg kunnen sterke koersstijgingen en forse dalingen elkaar afwisselen.

Achter de schermen speelt AI al bij veel bedrijven. Dat hoop je als belegger in ieder geval. Nu met veel overtuiging op een bepaalde trein springen, is erg risicovol.  

Conclusie
De winnaars op de lange termijn zijn niet betrouwbaar te voorspellen. Een belegger kan profiteren van enthousiasme, al kan dat ook te ver doorslaan.

2. De wereld verandert, beleggen niet
Bij beleggen hoort risico en een onzekere toekomst. Dat is de basis van de bestaande kapitaalmarkt. Bedrijven geven aandelen uit om zich te financieren. Het kapitaal dat een bedrijf met aandelen ophaalt, is onderdeel van het eigen vermogen. Als belegger kun je deelnemen in de prestaties van de onderneming. In de meeste gevallen koop je aandelen op de beurs.  

Op de beurs komen alle verwachtingen van beleggers samen. Dat gebeurt op basis van hun beste inschattingen. Als AI breed wordt ingezet door marktpartijen, kan nieuwe informatie sneller worden geanalyseerd en in koersen worden verwerkt. Sneller is overigens niet hetzelfde als beter. Als veel marktpartijen dezelfde modellen, datasets of signalen gebruiken, kan AI ook kuddegedrag versterken.

Gelukkig hoef je als particuliere belegger geen koersen te voorspellen. Wie breed gespreid belegt, koopt een groot deel van de markt. De gedachte is dat bedrijven aandelen blijven gebruiken als risicodragend kapitaal, en dat aandeelhouders op lange termijn worden beloond voor het risico dat zij nemen. De economische basis van aandelenbeleggen verdwijnt niet omdat er een nieuwe technologie bijkomt.

Het alternatieve scenario
Er zijn ook andere scenario’s denkbaar. AI zou het fundament van beleggen pas echt veranderen als de economische spelregels verschuiven. De voordelen komen niet noodzakelijkerwijs vooral bij beleggers terecht.  

Als overheden vinden dat AI-winsten te geconcentreerd raken bij bedrijven, kunnen zij een groter deel afromen via belastingen. En als AI steeds meer de fysieke wereld binnenkomt, kan dezelfde hoeveelheid goederen en diensten misschien met veel minder werk worden geproduceerd.

Op korte termijn kan dat tot ontslagen leiden. Op lange termijn is gebleken dat technologische vooruitgang brede welvaartsgroei kan opleveren, al hangt de verdeling sterk af van instituties en beleid. In een vergaand scenario leidt AI niet alleen tot hogere winsten, maar ook tot lagere prijzen, een kortere werkweek en meer vrije tijd. Beleggen blijft aantrekkelijk, maar wordt minder noodzakelijk voor financiële zekerheid.

Maar die situatie ontstaat niet vanzelf. Voorlopig zijn grote investeringen nodig, onder meer in energievoorziening, digitale infrastructuur, datacenters en veiligheid. Als AI werkelijk alles goedkoper en efficiënter maakt, zou de behoefte aan kapitaal kunnen afnemen. Maar de huidige beleidspraktijk wijst eerder de andere kant op. De EU probeert via plannen voor een kapitaalmarkt-unie juist meer spaargeld richting beleggingen te krijgen. En grote bedrijven halen nieuw geld op. 

Conclusie
Investeringen blijven hard nodig, en beleggers willen daarvoor een rendement terugzien.

3. Moeten beleggers zelf AI gebruiken?
De les tot nu toe is dat goed gespreide beleggers hun strategie niet om hóéven te gooien voor een wereld waarin AI steeds belangrijker wordt. Maar wat kunnen zij zelf met deze technologie?  

Regelmatig klinkt de belofte dat beleggen nu eindelijk ‘voor iedereen’ is. Met gratis koersdata en analyses, en zelfs ‘kosteloze’ transacties. Nu is het AI. Er zit een kern van waarheid in: de particuliere belegger krijgt betere middelen. De grote omwenteling kwam met de opkomst van goedkope online brokers en etf's. De kern: lage kosten, de markt volgen en beleggen voor de lange termijn.

AI-modellen zijn hulpmiddelen, geen beleggingsstrategie op zichzelf. Voor de meeste particuliere beleggers blijft de grootste winst zitten in eenvoudige, goedkope producten. Tegen breed gespreide indexfondsen met lage kosten kan weinig op.  

Conclusie
AI kan nuttig zijn, maar is niet nodig om verstandig te beleggen.

4. Chatbots als hulpmiddel
Natuurlijk kan het leuk zijn om met AI-chatbots meer informatie te krijgen over bedrijven, of je portefeuille eens nader te bekijken. Beleggen ís ook leuk. Wil je snel iets weten over een bepaald aandeel of een deel van de markt, dan kun je die vraag prima stellen aan ChatGPT, Claude of Gemini. Net zoals beleggers dat al jaren op een vergelijkbare manier doen met zoekmachines.

Houd wel rekening met de volgende zaken: 

- Chatbots zijn getraind op grote hoeveelheden tekst en gebruiken soms actuele online bronnen. Over het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal lopen nog juridische discussies.

- AI-taalmodellen (large language models, LLM’s) begrijpen taal, maar het is onderwerp van discussie of ze de wereld begrijpen waar die taal betrekking op heeft. Daar is in ieder geval nog geen bewijs voor. 

- Chatbots zijn razendsnel. Ze klinken vaak overtuigd, ook wanneer onzekerheid op zijn plaats is. Ze gaan vaak mee in de aannames van de gebruiker.  

- Het gebruik van AI levert nog veel ruis op. Sla je eenmaal een verkeerd pad in bij een chat, dan kom je daar moeilijk weer uit.

De basis van verstandig beleggen is daarentegen uitgebreid onderzocht en staat stevig overeind.

Conclusie
Chatbots klinken vaak erg overtuigend. Stelligheid is echter geen garantie voor een betrouwbaar antwoord.

5. De nieuwe risico’s van AI  
AI maakt niet alleen goede uitleg makkelijker, maar ook het opzetten van dubieuze beleggingsproposities. Een aanbieder kan snel een professionele website, overtuigende advertenties, analyses en persoonlijke chatberichten maken. Daardoor zegt een gelikte uitstraling minder dan vroeger. In Effect 6 zijn enkele uitwassen besproken.

Vooral niet-beursgenoteerde proposities blijven extra risicovol, omdat daarbij vaak sprake is van minder transparantie en slechte verhandelbaarheid. AFM-toezicht en duidelijke vergunninginformatie zijn belangrijk: ze helpen beleggers controleren met wie zij te maken hebben. Natuurlijk kunnen er ook op de beurs dingen misgaan, waarbij AI een rol speelt. Overmatig enthousiasme over verdienmodellen van bedrijven, of crashes door AI-gestuurde handel. Maar ook hier geldt dat er niet echt iets nieuws onder de zon is.

Let wel extra op bij aanbieders die de focus leggen op ‘wij beleggen voor u met behulp van AI’ en torenhoge rendementen voorspiegelen. Tot voor kort stond op de plaats van AI vaak het woord ‘algoritmes’. De belofte van gemakkelijk geld verdienen is vaak vooral winstgevend voor de aanbieder, niet voor de belegger.

De kans is groot dat dit ook in de cursusindustrie steeds meer doordringt. Een dure training over ‘succesvol beleggen met AI’ is niet noodzakelijk geldklopperij, maar kan wel verkeerde verwachtingen wekken.

Conclusie
AI is een technologie die voor goede en slechte zaken te gebruiken is. Misleidende marketing en regelrechte fraude zijn makkelijker te verpakken en te verspreiden.

6. AI kan niet zomaar de winnende beleggingen voorspellen
Beleggen voor de lange termijn gaat niet alleen om het zoeken naar de beste informatie of de scherpste inzichten. Miljoenen marktdeelnemers proberen dezelfde gegevens te interpreteren. De meeste belangrijke informatie zit in de koersen verwerkt.  

Dat wil niet zeggen dat beurskoersen altijd een juiste afspiegeling zijn van toekomstige winsten. Koersen kunnen sterk bewegen door sentiment en geldstromen.  

Als iedereen gratis of voor een paar tientjes per maand dezelfde chatbot kan vragen welke aandelen gaan stijgen, waarom zou dat dan een blijvende voorsprong opleveren? Als het echt zo makkelijk was, zou iedereen het doen. En dan verdwijnt het voordeel.

Dat geldt ook voor actief fondsbeheer: hoe breder informatie beschikbaar is, hoe lastiger het wordt om structureel voordeel te halen. Veel actief beleggen is gebaseerd op openbaar beschikbare gegevens en bekende factoren, niet op origineel onderzoek of een duurzame informatievoorsprong.

Hoe beleggen chatbots?
Onderzoek naar de inzet van AI-modellen voor beleggingsbeslissingen loopt nog volop, maar er zijn al enkele resultaten.

Een working paper van het National Bureau of Economic Research uit april 2026 geeft een eerste beeld. De onderzoekers vroegen onder meer aan verschillende versies van ChatGPT, Claude, Gemini en Grok welke Amerikaanse aandelen zij zouden kiezen om de S&P 500 te verslaan. De modellen bouwen geconcentreerde portefeuilles met relatief weinig aandelen en een sterke voorkeur voor grote, bekende technologie- en groeibedrijven.  

De aandelen die de modellen kiezen, scoren hoog op momentum, zijn groot en hebben een hoge waardering. Ook media-aandacht speelt een belangrijke rol: bedrijven die veel in het nieuws komen, belanden sneller in de aanbevelingen van de modellen.  

Resultaten
De voorlopige uitkomsten: de AI-portefeuilles presteren in sommige periodes beter dan de S&P 500, maar dat komt vooral door blootstelling aan bekende beleggingsstijlen: grote groeibedrijven met positief momentum.  

Ten opzichte van portefeuilles met vergelijkbare kenmerken vinden de onderzoekers geen overtuigend bewijs van extra rendement. Bij actief beheerde AI-portefeuilles drukken bovendien transactiekosten op het resultaat.

De onderzoekers merken wel op dat professionele beleggers AI anders kunnen inzetten dan een doorsnee huishouden. De vragen zijn gesteld zoals een particuliere belegger dat zou doen, met bijpassende uitkomsten.  

Daar is wel wat tegenin te brengen: professionele beleggers beschikken over betere processen, maar zijn daarmee niet automatisch betere voorspellers. De meeste actieve fondsbeheerders slagen er na kosten niet in om structureel beter te presteren dan een relevante index.  

Conclusie
Het is en blijft moeilijk de markt te verslaan. De middelen worden beter, maar het speelveld blijft gelijk.