Opeens schiet het u te binnen, midden in de nacht zit u rechtop in bed. “Ik ben mijn callopties vergeten uit te oefenen gisteren! De helpdesk is gesloten, gaan mijn waardevolle opties nu in rook op?” Of u daarna rustig kunt slapen, hangt vooral af van bij welke broker u belegt.

DeGiro windt er geen doekjes om. De uitvoering van opties is de verantwoordelijkheid van de belegger. De broker oefent nooit opties uit voor rekening van de klant.

Toch begrijpt ook de helpdesk van DeGiro de situatie. Als de automatische mailtjes geen resultaat geven, zal DeGiro proberen de klant te bellen om een grote kostenpost te voorkomen. “Als iemand een serieuze optiepositie heeft die hij lijkt te vergeten, dan spannen wij ons echt in om de klant te bereiken. We proberen het, maar meer kunnen we niet doen.”

ING Bank oefent opties automatisch uit als ze meer dan 5 procent in-the-money zijn – tenzij marktomstandigheden anders doen besluiten. De eerstvolgende handelsdag worden de aandelen zo snel mogelijk geliquideerd. De ‘winst’ is dan 75 procent voor u, en 25 procent voor ING. De winst is in dit geval het verschil tussen de uitoefenprijs en de liquidatieprijs van de aandelen op maandag, minus de ooit betaalde optiepremie.

ABN Amro oefent automatisch opties uit die meer dan 2 procent in-the-money zijn. Vervolgens wikkelt de bank de verkregen aandelenpositie de volgende handelsdag af. Het bijzondere is dat de bank expliciet het koersrisico van die transactie overneemt. Wordt er verlies gemaakt op de aandelenpositie tijdens het weekend, dan is de rekening voor ABN Amro; zit het mee, dan is de winst voor de belegger.

Gratis is dat niet. De kosten bedragen 1 procent over de uitgeoefende waarde, plus 1 procent over de liquidatiewaarde de volgende handelsdag, en 20 euro administratiekosten.

Rabobank oefent opties voor u uit als dat naar redelijke verwachting in uw voordeel is. Maar, zo stelt de bank, ze zijn daartoe niet verplicht. Sowieso worden de opties die meer dan 5 procent in-the-money zijn automatisch uitgeoefend. Hier worden verder geen bijzondere kosten voor gerekend.

Lynx werkt op het platform van Amerikaanse grootmacht Interactive Brokers. Als een optie ook maar één cent in-the-money eindigt op de laatste handelsdag, wordt deze automatisch uitgeoefend. Tenzij u in het systeem expliciet aangeeft dat u wilt afzien van uitoefening van de optie. Er worden geen extra kosten gerekend.

Saxo zorgt er ook voor dat u geen waardevolle opties laat verlopen. Alle opties die bij het aflopen in-the-money zijn, worden automatisch uitgeoefend. Hier worden geen extra kosten voor gerekend.

Wacht niet af
De verschillende manieren waarop brokers omgaan met expiratie kan voor verwarring zorgen. Een eenvoudige manier om hieraan te ontkomen is het moment van expiratie niet af te wachten, maar eerder in actie te komen. Dat kan tot op de dag waarop de optie afloopt.

Behalve dat u niet meer kunt vergeten tot uitoefening over te gaan, is er nog een voordeel om optieposities af te wikkelen ruim voordat de contracten aflopen.

Optiecontracten lopen normaal gesproken af op vrijdag – bij reguliere opties de derde vrijdag van de maand. Als u bijvoorbeeld een calloptie uitoefent op vrijdag, krijgt u de onderliggende aandelen tegen een gunstige koers in bezit. Maar verkopen kan pas op maandag, en tussen vrijdagslot en maandagopening kan er van alles gebeuren. Een uitoefening die op vrijdag aantrekkelijk leek, kan na het weekend tegenvallen.

Ook brokers mogen soms voortijdig verkopen
Het is goed te beseffen dat ook brokers het recht hebben om opties voortijdig te verkopen.  

In de algemene voorwaarden van Saxo en Lynx staat bijvoorbeeld dat ze het recht hebben dit te doen. Dat kan een oplossing zijn wanneer het kassaldo te klein is om de uitvoering te kunnen financieren.  

Sluitingsverkoop
Soms is het verstandiger om bewust af te zien van uitoefening. Staat uw ASML-optie bijvoorbeeld slechts twintig cent in-the-money, dan levert uitoefening in de praktijk waarschijnlijk geen rendement op. U moet immers een groot bedrag investeren in honderd aandelen ASML, terwijl het koersrisico en eventuele kosten die kleine winst van twintig cent per aandeel al snel tenietdoen. Een alternatief is om de optiepositie te sluiten door de optie te verkopen. Zo'n sluitingsverkoop brengt alleen de kosten van een optietransactie met zich mee.