Dit artikel bekijkt waardebeleggen met etf’s in vier stappen. Eerst: wat verstaan we eigenlijk onder waarde? Daarna: welke MSCI-indices en etf’s gebruiken die aanpak? Vervolgens: hoe zien de portefeuilles eruit? En tot slot: wat leverde dat beleggers de afgelopen jaren op?

1. Wat is waarde?
Als eerste is het belangrijk om waardebeleggen te definiëren. Bij de etf’s waar we in dit artikel op inzoomen, gaat het om waarderingsratio’s. Het zijn verhoudingsgetallen die de koers, of de gehele waarde van de onderneming, afzetten tegen een kerncijfer van het bedrijf.

Het klassieke factormodel gebruikt book-to-market als waardemaatstaf: de boekwaarde van het eigen vermogen afgezet tegen de beurswaarde. Per aandeel is dat de boekwaarde per aandeel gedeeld door de koers. De omgekeerde maatstaf is de koers-boekwaardeverhouding. 

Niet op de balans
Een aandeel met een hoge book-to-market werd traditioneel gezien als een waardeaandeel. In de tussentijd zijn bedrijven veranderd. Vroeger stond een groter deel van de waarde op de balans: fabrieken, machines, voorraden. Bij moderne bedrijven zit waarde veel vaker in immateriële activa, zoals data, merken en menselijk kapitaal. Die komen vaak beperkt of helemaal niet op de balans terecht. Boekwaarde vangt bovendien niet de verdienkracht van een bedrijf.

Goodwill uit overnames kan de boekwaarde van een bedrijf juist opblazen. Omdat book-to-market de boekwaarde afzet tegen de beurswaarde, lijkt een bedrijf met veel goodwill daardoor goedkoper dan het economisch misschien is. Misschien heeft het bedrijf simpelweg te veel betaald bij overnames.

Daarom baseren moderne waarde-strategieën zich ook op cijfers over de winst en kasstroom. Wat betaal je voor de winst per aandeel van het bedrijf, of wat daarvan aan cash overblijft? Ook kunnen ze kijken naar kwaliteitsfactoren. Als aandelen goedkoop lijken door structurele problemen, kunnen het value traps zijn: bedrijven in een krimpende markt of met een hoge investeringsbehoefte.

Waarde en indexbeleggen
Bij waardebeleggen blijft de vraag of de factor ook in de toekomst extra rendement oplevert. De stijl bleef jarenlang achter bij de brede markt. Een lange zwakke periode betekent nog niet dat de waardepremie – de mogelijke extra beloning voor goedkoop gewaardeerde aandelen – verdwenen is.

Als markten soms overreageren, of populaire aandelen te duur worden, kan zo’n aanpak profiteren. Waardeaandelen zijn vaak goedkoop omdat beleggers weinig verwachten. Als de werkelijkheid iets minder slecht uitpakt dan gevreesd, kan dat al genoeg zijn voor herstel.

Het is belangrijk om te begrijpen hoe factor-etf’s zijn samengesteld. Ze kopen systematisch bedrijven die laag gewaardeerd zijn ten opzichte van boekwaarde, winst of kasstroom. Die aandelen worden geselecteerd op basis van indexregels.

De kracht van indexbeleggen is dat je geen schifting hoeft te maken. De moeilijkheid begint zodra je dat toch doet: elke selectie vraagt keuzes. Puur wegen op waardering levert een sterke value-blootstelling op, maar ook risico’s. Daarom bouwen veel indexaanbieders grenzen in, zoals maximumgewichten en sectorneutraliteit.

2. De indices en etf’s
De breed gespreide belegger kiest voor een wereldwijde index. De MSCI World is de zogeheten moederindex, met (middel)grote bedrijven uit ontwikkelde markten. Vervolgens belandt via filters en wegingscriteria een deel van de bedrijven in een waarde-variant.

Bij de beschikbare etf’s valt wel iets op. Zo ontbreekt een tracker op de MSCI World Value Index: een brede stijlindex waarin bedrijven een gewicht krijgen op basis van drie waarderingsratio’s en de beurswaarde. Daardoor kunnen bepaalde sectoren veel sterker vertegenwoordigd zijn dan in de reguliere MSCI World.

Relatieve waarde
Vier etf’s die wel een waarde-variant van de MSCI World volgen, bouwen de portefeuille duidelijk op een andere manier.

Ten eerste krijgen bedrijven een waarde-score in vergelijking met sectorgenoten.

Vervolgens beperken de indexregels de sectorafwijkingen ten opzichte van de MSCI World. Dit moet ervoor zorgen dat de portefeuille niet te zwaar gaat leunen op de goedkopere sectoren als financials of energie. Een sectorneutrale waarde-index kan aan de buitenkant sterk op de brede markt lijken, terwijl hij binnen sectoren heel andere bedrijven kiest.

Aan de andere kant levert het wel portefeuilles die geconcentreerd kunnen zijn. Sommige indices beperken dat door bepaalde limieten toe te passen. In het kader onderaan staan de details per index.

Wereldwijde waarde-etf’s

Naam	ISIN	Jaarlijkse kosten	Index	Aantal bedrijven	K/W
Xtrackers MSCI World Value UCITS ETF	IE00BL25JM42	0,26%	MSCI World Enhanced Value	403	16,5
iShares MSCI World Value Factor Advanced UCITS ETF	IE000H1H16W5	0,27%	MSCI World Value Advanced Select	266	16,3
State Street SPDR MSCI World Value UCITS ETF	IE00BJXRT813	0,27%	MSCI World Value Exposure Select	349	14,9
HSBC MSCI World Value Screened UCITS ETF	IE000LYBU7X5	0,27%	MSCI World Value Select Screens Advanced	224	15,8

Bron: uitgevende instellingen, Bloomberg. De etf’s zijn herbeleggend, doen aan volledige replicatie en hebben meer dan 100 miljoen euro beheerd vermogen. K/W = koers-winstverhouding.

Ter vergelijking: de brede MSCI World noteert op een hogere koers-winstverhouding van 23,2.

3. Wat zit er in de portefeuilles?
De sectorwegingen liggen dicht bij die van de MSCI World. Veel meer verschillen zien we in de top tien van de vier etf’s.

Xtrac­kers MS­CI World Va­lue	iShares MSCI World Value Factor Advanced	HSBC MSCI World Value Screened	State Street SPDR MSCI World Value
Micron Technology 17,0%	Micron Technology 3,9%	Nvidia 6,0%	Micron Technology 6,5%
Cisco Systems 3,2%	Nvidia 3,3%	Applied Materials Inc 4,0%	Cisco Systems 4,7%
Verizon 2,0%	Apple Inc 3,1%	Apple Inc 3,3%	Lam Research 4,2%
Qualcomm 1,6%	Citigroup Inc 2,6%	Micron Technology 2,6%	Qualcomm 2,6%
Toyota Motor 1,5%	Cisco Systems 2,4%	Citigroup Inc 2,6%	Verizon 2,2%
AT&T 1,5%	Verizon 1,9%	Microsoft 2,3%	Toyota Motor 1,9%
Comcast 1,3%	AT&T 1,6%	Novartis 2,1%	AT&T 1,6%
British American Tobacco 1,1%	Pfizer 1,5%	Verizon 2,0%	British American Tobacco 1,5%
Hewlett Packard 1,1%	Microsoft 1,5%	Merck & Co 1,8%	Comcast 1,5%
General Motors 1,0%	Salesforce 1,5%	Pfizer 1,7%	Hewlett Packard 1,4%

Bron: uitgevende instellingen. De 10 grootste posities per etf.

Een aantal zaken valt op:

•    Micron is opvallend groot. Dat heeft meerdere verklaringen. Het aandeel is hard gestegen, maar ook de winstverwachtingen gingen door het dak. Bij de laatste herweging kon de chipmaker daardoor nog altijd relatief goedkoop ogen. Omdat de indices de sectorgewichten richting de MSCI World trekken, is technologie bovendien zwaar vertegenwoordigd.

•    Veel technologie in een waarde-index voelt op het eerste gezicht tegenstrijdig, maar dat is het niet per se. Het weerspiegelt ook het grote belang in de wereldeconomie. Bovendien is ‘tech’ een brede verzamelnaam voor uiteenlopende bedrijven.

•    In de Xtrackers-etf zijn er geen grenzen aan de weging van één aandeel. Daardoor kan de blootstelling aan één bedrijf extreem oplopen. In de andere etf’s heeft de index een limiet op het gewicht per aandeel bij herwegingen.

•    Naast de relatief goedkope namen in de techsector, zien we ook traditionelere waardeaandelen. Zo zijn er de telecombedrijven Verizon, AT&T en Comcast binnen de communicatiesector. Bij de consumentenbedrijven komen autobouwers bovendrijven. Dat geldt ook voor tabaksfabrikant BAT, al zit dat aandeel niet in de etf’s van iShares en HSBC die op duurzaamheid selecteren.

4. Wat zijn de rendementen?
Value kan jarenlang achterblijven, zoals na 2007 gebeurde in een markt die steeds sterker werd gedomineerd door grote groeiaandelen en technologiebedrijven. Hoe de factor presteert hangt ook af van hoe je meet.

Voor de belegger is relevant wat de waarde-etf’s hebben gedaan in vergelijking met een MSCI World-tracker als graadmeter. De meest recent gelanceerde etf komt uit oktober 2022. Sindsdien steeg de MSCI World tot februari 2025 harder, maar daarna maakten de waardeaandelen een comeback.


Bron: Bloomberg. 25 oktober 2022 = 100.

De geconcentreerde Xtrackers MSCI World Value presteert in deze periode het best. Dat komt niet alleen door waarde als factor, maar ook door de specifieke indexconstructie en de grote positie in Micron. De etf’s van iShares en SPDR zijn beter gespreid en doen het eveneens goed. Waardeaandelen kunnen op lange termijn dus een hogere verwachte opbrengst hebben, maar de route is grillig en hangt af van de gekozen index.

Hoe de indices zijn samengesteld

Xtrackers MSCI World Value UCITS ETF MSCI World Enhanced Value Index Alle aandelen in de MSCI World krijgen een waarde-score gebaseerd op drie criteria, waarbij binnen de eigen sector wordt vergeleken. 1. Koers ten opzichte van boekwaarde 2. Koers ten opzichte van verwachte winst 3. Ondernemingswaarde (de beurswaarde van een bedrijf plus nettoschulden) gedeeld door operationele kasstroom Een vast aantal aandelen met de beste waarde-scores wordt geselecteerd. De sectorwegingen worden aangepast om deze gelijk te houden aan die van de MSCI World. -- State Street SPDR MSCI World Value UCITS ETF MSCI World Value Exposure Select Index De MSCI World Value Exposure Select gebruikt dezelfde waarde-score als de Enhanced Value Index. De selectie wordt voor twee derde bepaald door de waarde-score en voor een derde door kwaliteit. Een hogere winstgevendheid, lagere schulden en stabielere winsten leveren een hogere kwaliteitsscore op. De sectorweging wordt gelijkgetrokken met die van de MSCI World en een individueel aandeel mag maximaal 5 procent wegen. -- iShares MSCI World Value Factor Advanced UCITS ETF MSCI World Value Advanced Select Index De MSCI World Value Advanced Select is gebaseerd op de waarde-score uit de Enhanced Value Index, maar voegt ESG- en klimaatcriteria toe. Individuele posities zijn begrensd ten opzichte van hun gewicht in de moederindex. Sectoren hoeven niet exact gelijk te zijn aan MSCI World, maar mogen bij herweging maximaal 5 procentpunt afwijken. Daarnaast streeft de index naar lagere koolstofintensiteit (zie dit artikel voor een toelichting) en hogere duurzaamheidsscores. Bedrijven met betrokkenheid bij controversiële wapens, kernwapens, civiele vuurwapens, tabak, oliezanden en thermische steenkool worden uitgesloten. -- HSBC MSCI World Value Screened UCITS ETF MSCI World Value Select Screens Advanced Index De MSCI World Value Select Screens Advanced Index lijkt op de MSCI World Value Advanced Select Index, maar hanteert bredere uitsluitingen. Naast selectie op waarde en ESG-criteria sluit de index onder meer bedrijven uit met blootstelling aan controversiële en nucleaire wapens, civiele vuurwapens, tabak, fossiele brandstoffen, thermische kolen, gokken en alcohol.