Eerst was er vrees. De vrees dat Kevin Warsh, sinds mei voorzitter van de Federal Reserve, zich bij rentebesluiten te veel zou laten leiden door de wensen van de Amerikaanse president.

Trump gaf herhaaldelijk aan een fors lagere rente te willen. Kijkend naar zijn staat van dienst in de academische wereld, was er de hoop dat Warsh de onafhankelijkheid en geloofwaardigheid van de Fed als het hoogste goed zou beschouwen. Warsh’ toespraak tijdens het jaarlijkse Economic Policy Symposium in Jackson Hole nam daarover eind augustus alle twijfel weg.  

Unaniem besluit
De al ruim vijf jaar veel te hoge inflatie is Warsh een doorn in het oog en een renteverhoging leek nabij. Zeker toen in de zomer, terwijl de Fed de rente onveranderd hield, drie leden van het rentecomité voor het opkrikken van de rente stemden.  

In september gebeurde het dan ook daadwerkelijk. De beleidsrente ging met een kwart procentpunt omhoog, naar de bandbreedte 3,75 tot 4 procent. Het besluit was zelfs unaniem, en dat is om twee redenen indrukwekkend.  

Ten eerste omdat daags na de havikachtige toespraak van Warsh, twee zeer invloedrijke comitéleden openlijk verklaarden dat ze de rente onveranderd wilden houden. Zulke geluiden kort na de toespraak van Warsh, waarin hij nog net niet letterlijk zei voor een renteverhoging te zijn, leken op lichte monetaire muiterij aan boord van het Fed-schip. In september bleek iedereen echter voor de renteverhoging te stemmen. Een teken dat Warsh het rentecomité goed in het gareel heeft? Wellicht.  

De tweede reden waarom het unanieme oordeel de rente te verhogen indrukwekkend is, is dat dit plaatsvond vlak voor de Amerikaanse congresverkiezingen. Doorgaans probeert de Fed zich in zulke tijden een beetje gedeisd te houden. Dé grote vraag is: blijft het bij deze renteverhoging?

Duidelijke taal
Terug naar de vergadering in september. Kort samengevat zei Warsh hier dat alle motoren van de economie prima draaien en dat de bank optimistisch is over de groeivooruitzichten in de komende jaren. Alleen de inflatie gedraagt zich niet zoals de Fed wil. Die ligt al meer dan vijf jaar boven de doelstelling van 2 procent per jaar. Daarom focust de Fed op het bestrijden daarvan, aldus Warsh. Om eraan toe te voegen: “Wij zullen zorgen voor prijsstabiliteit.”  

Dat klinkt niet als iemand die het wil laten bij één renteverhoging. Waar bij een optreden van een centrale bankier doorgaans ruimte is voor verschillen in interpretatie van zijn of haar woorden, was dat hier zeker niet het geval.  

Ja, er zijn wat lichtpuntjes met betrekking tot de Amerikaanse inflatie, maar Warsh heeft weinig met maandelijkse data. Hij let op de onderliggende trends. “De recente data zeggen mij niet dat de onderliggende inflatietrend veranderd is”, aldus de Fed-voorman. Aangezien deze trend stijgend is, betekent dit dat de inflatie een probleem is en blijft.  

Armste Amerikanen
Warsh meldde ook dat de Fed onder zijn leiding wil voorkomen dat er tweede- of zelfs derde-ronde-effecten optreden. Van tweede-ronde-effecten spreken we als werknemers hogere looneisen stellen, omdat ze hogere inflatie in de toekomst verwachten. Van derde-ronde-effecten is sprake als bijvoorbeeld de verhuurders de huren verhogen, omdat ze langdurig te hoge inflatie verwachten.  

Daarnaast benadrukte Warsh dat de armste Amerikanen het meeste te winnen hebben bij terugkeer naar lage inflatie. Volgens hem zijn stabiele prijzen de basis voor een gezonde economie. De armste Amerikanen lijden doorgaans het meest onder hoge inflatie, omdat zij minder vaak onroerend goed of aandelen bezitten; vermogenscategorieën die op langere termijn enige bescherming tegen geldontwaarding kunnen bieden.  

Armere Amerikanen hebben soms wel wat spaargeld, maar dat verliest bij stijgende prijzen snel aan koopkracht. Daarnaast wonen ze vaak in een huurhuis en huren stijgen harder bij aanhoudend hoge inflatie. Met deze opmerking ontkracht Warsh de facto de argumentatie van politici aan de linkerkant van het politieke spectrum die stellen dat renteverhogingen om inflatie te bestrijden juist funest zijn voor de genoemde bevolkingsgroep.  

Eerder te ruim dan te krap
Met een Fed-rente van 4 procent zou je kunnen stellen dat het rentebeleid de economie afremt. Warsh vindt die conclusie te ver gaan. Met de renteverhoging in september “hebben we een stuk van het ruime beleid verwijderd”, zei hij meermaals. Daarmee suggereert hij dat het monetaire beleid ook na die verhoging eerder te ruim dan te krap is. Als zulke woorden ergens op hinten, dan is het op een nieuwe renteverhoging in de nabije toekomst.

En een renteverlaging, wanneer kunnen we die verwachten? “Als de inflatie duidelijk en voldoende snel daalt”, gaf Warsh aan. Duidelijke taal, zeker voor een centrale bankier en helemaal voor een voorzitter van de Federal Reserve die zegt wars te zijn van de zogenoemde forward guidance. Ondertussen weten beleggers, economen en analisten wel waar ze aan toe zijn. Warsh is goed op weg om de beste Fed-voorzitter te worden sinds Paul Volcker in de jaren tachtig.