VEB.net maakt gebruik van cookies om het gebruiksgemak van de website te verbeteren. 

Koop recente winnaars. Dat is de kern van momentumbeleggen. Deze strategie klinkt simpel, maar een portefeuille die steeds wordt aangepast aan de nieuwste beurswinnaars presteert historisch op lange termijn verrassend goed. Een introductie op het fenomeen momentum en de resultaten.

Aandelen die de afgelopen maanden beter presteerden dan andere aandelen, blijven gemiddeld ook daarna enige tijd vooroplopen. Momentumstrategieën selecteren daarom beleggingen die over een voorafgaande periode relatief sterk hebben gepresteerd. Wat zit hier achter?

Het onderzoek
De moderne academische basis voor het momentumfenomeen werd begin jaren negentig gelegd, door de hoogleraren Narasimhan Jegadeesh en Sheridan Titman. Zij rangschikten Amerikaanse aandelen op basis van hun eerdere rendement. Vervolgens maakten zij portefeuilles door recente winnaars te kopen en short te gaan in recente verliezers.

De recente winnaars bleken in de daaropvolgende drie tot twaalf maanden gemiddeld opnieuw beter te presteren dan de verliezers. Latere onderzoeken kwamen tot soortgelijke conclusies.

Reactie op nieuws
Net als bij andere beurspatronen zijn er verschillende verklaringen. Zo reageren beleggers soms te voorzichtig op nieuwe informatie en houden ze te lang vast aan bestaande visies.

Neem een bedrijf dat een onverwacht hoge winst presenteert en de jaarverwachting verhoogt. De koers springt dezelfde dag omhoog. Toch kan het aandeel in de weken daarna verder stijgen. De markt heeft het nieuws dan niet gemist, maar mogelijk wel onderschat wat het betekent voor de volgende kwartalen.

Het verhaal in de markt
Een tweede verklaring is dat goed nieuws in stappen komt. Neem ASML (zie kader). Een eerste herstel van de orders kan later worden gevolgd door hogere investeringsbudgetten bij klanten, opnieuw sterke bestellingen en een verhoging van de omzetverwachting. Die latere feiten waren bij het eerste kwartaalbericht nog niet bekend. En de koers past zich gaandeweg aan.

Beide mechanismen kunnen elkaar versterken: de markt verwerkt een eerste verbetering geleidelijk, terwijl later aanvullende positieve informatie verschijnt. Op dat moment ontstaat momentum doordat de trend sterker of langduriger blijkt dan de markt eerder aannam.

Ook het ‘verhaal’ van de markt speelt een rol. Veel beursperiodes worden gekenmerkt door zo’n dominant verhaal, waarin bedrijven, sectoren of beleggingsstijlen als toekomstige winnaars of verliezers worden aangewezen. 

Beleggers gaan recente ontwikkelingen doortrekken naar de toekomst en steeds meer geld stroomt naar dezelfde marktsegmenten. Wanneer nieuwe cijfers het heersende verhaal ondergraven, kan het vertrouwen ook snel afnemen en kan het opgebouwde momentum omslaan. 

Heeft momentum beleggers beloond?
Momentum klinkt eenvoudig, maar er zijn praktische beperkingen. De academische momentumfactor meet in welke mate winnaars beter presteren dan verliezers. De MSCI World Momentum Index is daarvan een belegbare vertaling, op basis van vaste regels.

De index volgt alleen de longkant van dit principe. Hij belegt in een selectie van winnaars, maar zonder de shortposities. 

De historische resultaten zijn overtuigend. De MSCI World Momentum behaalde tussen eind juni 1996 en eind juni 2026 een gemiddeld rendement van ruim 11 procent per jaar. De reguliere MSCI World kwam uit op ongeveer 8 procent. 

Resultaten uit backtest
De lange succesreeks is wel deels theoretisch. De MSCI World Momentum Index werd pas in december 2013 geïntroduceerd. De resultaten van vóór die datum zijn achteraf berekend alsof de huidige indexregels toen al bestonden.

Zo’n backtest is informatief, maar er is geen belegger die het papieren rendement van de afgelopen drie decennia volledig heeft gerealiseerd.

Maar ook sinds 2013 presteert momentum prima, zoals de grafiek hieronder laat zien. Een theoretische belegging van 10.000 euro zou bij deze rendementen na ruim 12,5 jaar zijn gegroeid tot ongeveer 55.600 euro met de momentumindex. Bij de MSCI World is dat circa 44.100 euro. Dit is afgezien van fondskosten, maar toont wel het rendement-op-rendement-effect.


Bron: Bloomberg. Rendement inclusief herbelegd nettodividend in euro’s.

De recente cijfers vallen op. In 2024 lag het rendement van de momentumaandelen uitzonderlijk hoog. Veel grote technologieaandelen die in 2023 al sterk waren gestegen, zetten hun opmars dat jaar voort.

Dit jaar doet de momentumindex het nog wel beter, maar op korte termijn is er een omslag te zien. De MSCI World Momentum daalde vanaf het recente hoogtepunt met ruim 15 procent, tegenover 3 procent voor de MSCI World.

Let op drie zaken
Het historische rendement van momentum boven de brede markt is substantieel. Dit komt door verschillende periodes waarin marktwinnaars langdurig bleven winnen.

Beleggers moeten met de momentumstrategie wel rekening houden met hogere volatiliteit en concentratie in populaire sectoren. De ontwikkeling in 2026 is daar een goed voorbeeld van. Momentum presteert vaak het zwakst wanneer de markt plotseling draait: eerdere verliezers herstellen dan sterk of eerdere winnaars dalen snel.

Hoe kunnen beleggers momentum in de praktijk toepassen? In een volgend artikel zoomen we in op de MSCI World Momentum Index en de etf’s die deze index volgen.

ASML: zo ontstaat én verdwijnt momentum

ASML laat zien hoe momentum kan ontstaan. Een eerste verbetering in de vooruitzichten werd gevolgd door nieuw positief nieuws, oplopende verwachtingen en verdere koersstijgingen.

Een jaar geleden zag de wereld er heel anders uit voor ASML. Bij de kwartaalcijfers van juli 2025 kon de chipmachinemaker niet langer bevestigen dat de omzet in 2026 zou groeien. Vooral fabrikanten van geheugenchips bestelden te weinig geavanceerde machines. Na deze teleurstellende boodschap daalde de beurskoers onder de 600 euro.

Vervolgens veranderde het beeld stap voor stap. De markt voor geavanceerde chips begon aan te trekken, mede gedreven door de grote hoeveelheid snel geheugen die nodig is voor kunstmatige intelligentie. De derdekwartaalcijfers lieten het eerste herstel zien: bijna de helft van de nieuwe orders kwam van geheugenchipfabrikanten. ASML stelde toen dat de omzet in 2026 in ieder geval niet lager zou liggen dan in 2025.

De verbetering zette door. Het concern uit Veldhoven verhoogde in 2026 tweemaal zijn omzetverwachting en schroefde ook de verwachte brutomarge op. Eind juni noteerde het aandeel intraday op een recordstand van 1.741 euro.

De afgelopen weken kantelde het beeld snel. Berichten dat een door de Chinese staat gesteund bedrijf de productie van eigen immersie-DUV-machines zou zijn begonnen, voedden de vrees dat China op termijn minder afhankelijk kan worden van ASML. Voor beleggers was vooral de symbolische betekenis groot, hoewel de Chinese machines volgens de eerste berichten nog achterlopen in prestaties en betrouwbaarheid.

De recente terugval laat zien hoe snel een momentumtrend kan breken wanneer een nieuw, negatief verhaal terrein wint. Of de koersdaling tijdelijk is of het begin vormt van een meer structurele trendomslag, moet nog blijken.