VEB - Update uit de AVA - Zelfs na een afslankoperatie draait Alfen nauwelijks quitte

Alles draait om cash. Zelfs na een ingrijpende afslankoperatie blijft dat het probleem bij Alfen. De kasstroom lijkt te herstellen, maar dat komt vooral doordat overtollige voorraden worden afgebouwd. Dat effect is tijdelijk.

De energietransitie hapert en Alfen is daarvan het slachtoffer. De onderneming uit Almere maakt laadpalen, transformatorstations en batterijsystemen voor energieopslag. Markten die even flink groeiden, maar nu haperen.

De verkoop van elektrische auto’s liep terug en het elektriciteitsnet zit op veel plekken vol. Ook is de concurrentie toegenomen, vooral bij laadpalen. Het gevolg: de omzet daalde in 2025 met ruim tien procent tot 435 miljoen euro.

De groeimodus maakte noodgedwongen plaats voor het wapenen tegen slechtere tijden door rigoureus kosten te besparen. Bijna 15 procent van het personeel kon vertrekken.

Afboekingen op verouderde voorraden
De kasstroom kreeg ook een impuls omdat werkkapitaal werd vrijgespeeld. Alfen bouwde de afgelopen jaren juist voorraden op in de verwachting dat de markt voor laadpalen zou blijven groeien. Het tegendeel gebeurde: de vraag viel terug en het bedrijf bleef met onderdelen zitten.

Dat leidde tot ruim 10 miljoen euro aan afboekingen op voorraden die technologisch waren verouderd en niet meer voldeden aan de vraag.

Tijdelijk lucht door verbetering werkkapitaal
Maar er speelt nog een effect. Als de omzet terugloopt, hoeft er minder ingekocht te worden en staan er minder onbetaalde rekeningen van klanten open. Wat operationeel een stap terug is, kan voor de kasstroom juist gunstig uitpakken. Al is dat wel voor even.

Alfen speelde vorig jaar op deze manier ongeveer 12 miljoen euro aan geld vrij. Dat gaf de operationele kasstroom een zetje. Die kwam uit op ruim 30 miljoen euro.

Maar een verbetering van het werkkapitaal geeft hooguit tijdelijk wat lucht. Een structurele bron van kasstroom is het niet. Zodra een bedrijf weer groeit, draait dat effect om. Dan moet er juist weer geld in voorraden en debiteuren worden gestoken, en dat zet weer druk op de kasstroom.

Veel soberder beeld bij onderliggende kasstroom
Volgens financieel directeur Onno Krap ligt er nog zo’n 10 miljoen euro aan overtollige laadpaalvoorraad in de magazijnen. Die kan nog contant worden gemaakt. Dat zal de kasstroom nog een klein steuntje geven. Daarna houdt het op.

Wie het werkkapitaaleffect buiten beschouwing laat, ziet dus een veel soberder beeld van de onderliggende kasstroom. Dan resteert een operationele kasstroom van ongeveer 20 miljoen euro. Daarvan moeten investeringen worden betaald (jaarlijks 15 miljoen euro) en Alfen betaalt ook ieder jaar nog zo’n 8 miljoen euro aan huur, onder meer voor het hoofdkantoor en de productiefaciliteiten in Almere.

De optelsom is duidelijk: zonder het tijdelijke plusje uit de vrijval van werkkapitaal duikt de vrije kasstroom van Alfen zelfs in het rood (zie grafiek onder).

Zonder werkkapitaalbijdrage duikt de kasstroom in het rood

Bron: Publicaties Alfen en berekening VEB. Bedragen in miljoenen euro.

Vooruitzichten bieden weinig comfort
Daar lijkt dit jaar weinig verandering in te komen. CFO Krap zei al eerder dat Alfen ruim 30 miljoen euro aan operationele winst (EBITDA) nodig heeft om op vrije-kasstroombasis break-even te draaien. Voor de goede orde: dat is geen doelstelling, maar de ondergrens om überhaupt quitte te spelen.

Daar komt het nog niet bij in de buurt. Het bedrijf rekent voor dit jaar op een omzet van 435 tot 475 miljoen euro, bij een winstgevendheid (ebitda-marge) van 4 tot 7 procent. Als Alfen in het midden eindigt, komt de EBITDA uit op ongeveer 23 miljoen euro, duidelijk onder de grens om structureel quitte te spelen.

Dat roept een pijnlijke vraag op: moet het bestuur nog dieper in de organisatie snijden? Dat ligt gevoelig, want na de ingreep van vorig jaar stelde Alfen al dat het eigenlijk geen ruimte meer heeft om nog meer te besparen. Dat kan ten koste gaan van commerciële slagkracht en innovatievermogen, precies de twee elementen die nodig zijn om de groei weer aan te kunnen zwengelen.

Verwachte winst voor de komende jaren is niet voldoende om break even te draaien

Bron: Bloomberg. Periode 2026 t/m 2028 op basis van analistentaxaties.

De eind vorig jaar aangetreden topman Michael Colijn zet daarom in op vereenvoudiging: minder complexiteit, meer focus, dichter op de klant. Analisten verwachten echter ook volgend jaar een EBITDA onder de 30 miljoen euro.

Daarmee blijft Alfen onder de break-evengrens en is er zelfs na een stevige afslankoperatie nog altijd geen sprake van een structurele kasstroom.

Nu de realiteitszin is ingedaald, houdt Alfen zich op de vlakte. Het bestuur doet geen beloftes meer die het mogelijk niet kan waarmaken. Dat klinkt ook door in de communicatie: over financiële verwachtingen blijft het bedrijf vaag. CFO Onno Krap noemde voor 2027 een EBITDA van “ten minste 30 miljoen euro”, maar noemde dit nadrukkelijk geen outlook, slechts “een verwachting van het bestuur”. Op de aandeelhoudersvergadering werd bevestigd dat bij dat EBITDA-niveau de vrije kasstroom rond het nulpunt ligt.

Update: De belangrijkste punten uit de jaarvergadering

Nu de realiteitszin is ingedaald, houdt Alfen zich op de vlakte. Het bestuur doet geen beloftes meer die het mogelijk niet kan waarmaken. Dat klinkt ook door in de communicatie: over financiële verwachtingen blijft het bedrijf vaag. CFO Onno Krap noemde voor 2027 een EBITDA van “ten minste 30 miljoen euro”, maar noemde dit nadrukkelijk geen outlook, slechts “een verwachting van het bestuur”. Op de aandeelhoudersvergadering werd bevestigd dat bij dat EBITDA-niveau de vrije kasstroom rond het nulpunt ligt.
Ook op de vraag waar binnen Alfen het hoogste rendement op het geïnvesteerde kapitaal wordt behaald, bleef het antwoord vaag. Topman Michael Colijn erkende dat de drie divisies – laadpalen, transformatorstations en energieopslagsystemen – sterk van elkaar verschillen in klantenbestand, kapitaalbehoefte, ordercycli en R&D, maar gaf geen antwoord op de vraag waar het rendement nu écht het hoogst ligt.
Colijn ziet na zijn eerste zes maanden dan ook voldoende reden om op alle drie de segmenten tegelijk te blijven inzetten. Daarbij wees hij op mogelijke verkoopsynergieën tussen de divisies. Hoe groot die voordelen daadwerkelijk kunnen zijn, wilde hij nog niet zeggen. Volgens de topman zit Alfen nog “midden in de analyse van de daadwerkelijke impact van die synergie-effecten”. In het verleden presenteerde Alfen projecten waarin die combinatie al zichtbaar was, zoals bij het stadion van ADO Den Haag, waar laadpalen, batterijopslag en zonne-energie werden geïntegreerd in één systeem. Maar juist omdat zulke voorbeelden schaars blijven en de financiële impact onduidelijk is, wordt de synergie vooral geïllustreerd met losse praktijkvoorbeelden.
Verder werd duidelijk dat Alfen te maken heeft met een claim rond een batterijproject in Finland. Alfen is deels verantwoordelijk voor de vertraging van dat project, waardoor de klant vergoedingen claimt. Volgens Alfen ontbreekt daarvoor juridische grond, waardoor er in de jaarrekening geen voorziening is opgenomen. Krap gaf wel aan dat het “niet om een klein bedrag gaat”, maar wilde ook daarover geen concrete bedragen noemen. Voor beleggers roept dat herinneringen op aan eerdere tegenvallers, zoals de problemen met lekkende transformatorhuisjes.
Opvallend was ook de toelichting op het vertrek van voormalig commercieel directeur Michelle Lesh. Hoewel zij vorig jaar ogenschijnlijk zelf besloot op te stappen, kreeg Lesh een vertrekvergoeding van ruim 275 duizend euro mee. Voorzitter van de raad van commissarissen Henk ten Hove sprak van een vertrek in “het grijze gebied”. Als gevolg van de kostenbesparingsronde hebben er meerdere gesprekken plaatsgevonden over haar positie, en volgens Ten Hove was deze regeling uiteindelijk voor beide partijen de beste uitkomst.
Ook de benoeming van Maarten Roef tot nieuwe voorzitter van de raad van commissarissen riep vragen op. Roef was namelijk meer dan tien jaar topman van Wavin, waar hij in 2013 het stokje overnam van Henk ten Hove, de nu vertrekkende voorzitter van Alfen. Volgens commissaris Jeanine van der Vlist, die verantwoordelijk was voor het selectieproces, kwam Roef “absoluut niet uit de koker van Ten Hove”. Alfen werkte met een extern selectiebureau en Ten Hove zou “geen actieve rol” hebben gespeeld bij de keuze van zijn opvolger.
De opkomst op de aandeelhoudersvergadering van 7 april op het hoofdkantoor in Almere was met slechts 17 procent van het aandelenkapitaal bijzonder laag. Ter vergelijking: in 2023 lag dit percentage nog op 66. Het tekent de situatie waarin Alfen verkeert: naar de beurs gebracht als groeiparel, maar inmiddels geconfronteerd met stagnatie en een beurskoers die sinds de piek van zo’n vijf jaar geleden met ruim 90 procent is teruggevallen.