Het verhaal is al vaker verteld, maar blijft de fantasie prikkelen. Beleggers breken zich al tijden het hoofd over de mogelijk verschroeiende kracht van AI op het verdienvermogen van software- en databedrijven, waaronder Wolters Kluwer. 

Hoe waarschijnlijk dat is, weet niemand. Feit is dat sinds de koerspiek in februari 2025 Wolters Kluwer ruim 60 procent van zijn beurswaarde verloor. Bij een concurrent als Thomson Reuters bedroeg de daling ongeveer 40 procent. De markt vreest dat de sterke positie van traditionele informatiebedrijven minder waard wordt zodra nieuwkomers dezelfde kennis sneller, goedkoper en gerichter aanbieden.

Bij Wolters Kluwer gaat de aandacht vooral uit naar zijn medische en juridische databases, de onderdelen Health en Legal & Regulatory. Samen zijn die goed voor bijna 45 procent van de omzet en ruim 40 procent van de aangepaste operationele winst (ebita). Daar raakt AI aan de kern van het product: vakinformatie selecteren, duiden en op het juiste moment beschikbaar maken.

Vergrootglas  
De zorgen zijn niet uit de lucht gegrepen. Wolters Kluwer behaalt een rendement van ongeveer 18 procent op het geïnvesteerde kapitaal. Omdat het ook al jaren met enkele procenten per jaar groeit, is die groei veel waard. Dat soort cijfers trekt concurrenten aan. Die wetmatigheid wordt nog eens versterkt door de huidige opmars van AI. AI verlaagt de kosten en de tijd die nodig zijn om een nieuw product te bouwen.

Iedere cijferupdate opnieuw leggen beleggers de resultaten van het databedrijf daarom onder een vergrootglas, speurend naar zichtbare tekenen van bijvoorbeeld opzeggingen of prijsdruk. Maar voorlopig oogt Wolters Kluwer nog als het vertrouwde Zwitserse uurwerk: solide en op het saaie af. In de eerste helft van 2026 groeide de omzet op eigen kracht met vijf procent tot drie miljard euro. De aangepaste operationele winst steeg (bij gelijke wisselkoersen) met tien procent. De terugkerende inkomsten namen met zeven procent toe en abonnementen vormen inmiddels 85 procent van de omzet. De aangepaste winstmarge pluste van 28,4 naar 29,4 procent.

Vier van de vijf onderdelen groeiden in het tweede kwartaal minstens even snel als een jaar eerder. Alleen Financial & Corporate Compliance bleef achter. Geen sporen dus afhakende klanten of zware prijsdruk.

Wolters Kluwer groeit ook in AI-tijdperk gestaag door in vier van zijn vijf onderdelen

Bron: verslaggeving Wolters Kluwer, bewerking en aanvullende berekening VEB. Wolters Kluwer rapporteert geen afzonderlijke organische groei voor het tweede kwartaal. De Q2-percentages zijn bij benadering.

Beleggers blijven desondanks huiverig. Kort na de cijferpublicatie stond het aandeel ruim vijf procent lager. Het verlies liep aan het einde van de handelsdag terug tot bijna twee procent. De volgende dag volgde nog een kleine daling. 

Start-ups breken de bundel open
De markt kijkt duidelijk verder dan de solide halfjaarcijfers. Want de dreiging is niet weg. Het succes van Wolters Kluwer rust op grote verzamelingen informatie en software die diep zijn verweven met het dagelijkse werk van artsen, juristen en accountants. Klanten betalen jaarlijks voor een breed pakket, blijven doorgaans lang en nemen regelmatige prijsverhogingen voor lief.

AI-start-ups vallen bijvoorbeeld die bundel aan. Bedrijven als Harvey en Legora richten zich op een beperkt aantal taken, bijvoorbeeld juridisch onderzoek, contractcontrole of het maken van documenten. Zij kunnen hun toepassing aanpassen aan één kantoor, één rechtsgebied of één soort zaak. Een klant die slechts enkele onderdelen intensief gebruikt, hoeft dan niet langer het hele pakket van een gevestigde leverancier af te nemen.

Als die uitdagers echte voet aan de grond krijgen, dreigt voor Wolters Kluwer een opsplitsing van het abonnement. Zodra klanten losse onderdelen gaan inkopen, kan de gemiddelde omzet per klant dalen en wordt een jaarlijkse prijsverhoging lastiger. Juist de bundeling van veel informatie en functies maakt het bestaande model voorspelbaar en winstgevend. Zo’n kentering komt niet van de ene op de andere dag, maar zal geleidelijk verlopen. Veel klanten hebben immers meerjarige contracten. De eerste tekenen zullen waarschijnlijk zichtbaar worden in lagere prijsverhogingen, kortingen en een verschuiving naar kortere of kleinere contracten.  

Health is de grote test
Als er één onderdeel is van het concern uit Alphen aan den Rijn waar AI de kern van het verdienmodel raakt, dan is het Health. Met zijn eigen toepassing UpToDate helpt Wolters Kluwer artsen diagnoses te stellen en behandelmethodes te kiezen. Nieuwe spelers als OpenEvidence bieden voor weinig geld of gratis eveneens snelle antwoorden op medische vragen. Het verzamelen, ordenen en samenvatten van informatie is bij uitstek een taak waarbij AI veel kan veranderen.  

Ook die kwetsbaarheid is nog niet in de halfjaarcijfers van Wolters Kluwer te zien. Health groeide met vijf procent, even snel als over heel 2025. Meer dan 90 procent van de grote Amerikaanse klanten heeft UpToDate Expert AI inmiddels ingevoerd. Ceo Stacey Calwood ligt daarmee voor op schema. Zij mikte halverwege het jaar op 70 procent. Bij de jaarcijfers in februari was nog ongeveer een derde aangesloten. Buiten de Verenigde Staten gebruiken meer dan 230 instellingen in 36 landen de dienst.

De snelle invoering is geruststellend. Ziekenhuizen wijzen de eigen AI-toepassing van Wolters Kluwer niet af en kiezen evenmin massaal voor een nieuwkomer. De komende tijd moet blijken hoeveel dit het bedrijf gaat opleveren. Caywood, die Nancy McKinstry dit jaar na 23 jaar aan de top opvolgde, zei tijdens het gesprek met analisten dat ‘de waarde van Expert AI en de aanvullende onderdelen van ons platform geleidelijk in de contractverlengingen tot uitdrukking zal komen’. Zij wilde niet zeggen hoeveel omzet Expert AI oplevert en hoeveel hoger de prijzen kunnen worden. Caywood erkende wel dat nieuwe AI-aanbieders ‘vooral bij eenvoudigere vragen’ een deel van het gebruik kunnen afsnoepen. Haar verweer was resoluut: ‘Wij onderscheiden ons met betrouwbare, eigen UpToDate-informatie. Dat is de reden waarom ziekenhuizen Expert AI zo snel hebben ingevoerd.’

Bij de jaarcijfers in februari meldde Wolters Kluwer al dat het meer contracten voor meerdere jaren afsloot, met langere looptijden en hogere jaarlijkse bedragen. Veel ziekenhuizen kopen ook extra onderdelen rond medicijnen, patiëntinformatie en richtlijnen. Toch kunnen lange contracten concurrentiedruk tijdelijk verhullen. Minder nieuwe klanten, kortere looptijden of beperktere prijsverhogingen zouden vroege waarschuwingssignalen zijn.

Strijd om de werkplek
Bij Legal & Regulatory gaat de strijd minder om de databank zelf, maar veel meer om het werkvenster waarin de jurist zijn werk doet. Veel wetten en rechterlijke uitspraken zijn openbaar. Wolters Kluwer voegt waarde toe door bronnen te selecteren, te verklaren en te koppelen aan software voor dossiers, contracten, uren en facturen.

Zolang advocaten in die systemen werken, houdt Wolters Kluwer de klant ingekapseld. Dat verandert wanneer vragen, documenten en zoekopdrachten vooral via andere platforms als Harvey of Legora lopen. Wolters Kluwer kan dan terugvallen tot leverancier van juridische bronnen, terwijl de partij met het dagelijkse contact een groter deel van de opbrengst opeist. Ook Anthropic kwam vorig jaar bijvoorbeeld met een eigen en goedkopere zoekmachine voor juristen. 

Start-ups kunnen een snelheidsvoordeel hebben. Zij bouwen hun toepassingen vanaf nul en kunnen binnen weken of maanden iets nieuws testen. Wolters Kluwer beschikt weliswaar over waardevolle historische informatie, maar moet tegelijkertijd oude databanken, technische systemen en brede productlijnen onderhouden.

Met de overname van het Duitse Libra koos het concern vorig jaar voor de aanval. Libra combineert juridisch onderzoek met het analyseren en maken van documenten en is inmiddels in tien landen ingevoerd. Het juridische onderdeel groeide in het halfjaar met vijf procent, de softwareactiviteiten met zeven procent. Zonder de krimpende verkoop van boeken en tijdschriften lag de groei hoger.

Natuurlijk is de wedstrijd daarmee niet beslist. Wolters Kluwer geeft weinig informatie over het aantal betalende gebruikers van Libra en de winstgevendheid. Dat zijn cijfers die moeten aantonen of het concern de dagelijkse werkplek van de jurist zelf kan behouden.

Meer nodig  
Ondanks de groeiende abonnementen, hogere winstgevendheid en de snelle invoering van UpToDate Expert AI blijven beleggers nerveus.  

Wie naar de koersontwikkeling kijkt, ziet dat de beurs vooruit lijkt te lopen op schade die in de cijfers nog niet te zien is. Misschien heeft de markt simpelweg nog meerdere kwartalen met solide cijfers nodig voordat ze overtuigd is. Daarvoor moet Wolters Kluwer in ieder geval haar brede pakketten aanpassen zonder de waarde van het abonnement uit te hollen en sneller vernieuwen dan start-ups. Ook zullen de hogere ontwikkelkosten moeten worden terugverdiend, zonder klanten met te hoge prijzen in de armen van kleinere aanbieders te drijven.